♫ – OFF TOPIC – Trochę optyki



Reklama soczewek Zeiss Punktal z 1915…

♫ – OFF TOPIC – Trochę optyki

Krótki wstęp

O optyce już kilkakrotnie wspominałem w poprzednich odcinkach. Spróbujmy spojrzeć na sprawę optyki od zupełnie innej strony. Temat ten jest o tyle istotny, że „wypłynął mi” przy tworzeniu opowieści o rudach żelaza. Ponieważ „przy rudzie żelaza” trudno zrobić odskok do optyki, spróbujemy się zapoznać ze szkłami powiększającymi, okularami i mikroskopami w tym, osobnym wpisie…

Podsumowanie dla tych którym nie chce się czytać dalej…
Osoby które nie lubią zaczynać od zakończenia, proszone są o pominięcie tego fragmentu…

=-A-=

Około 1% ludzkiej populacji w wieku 15 – 40 lat jest naturalnymi dalekowidzami. Nie mogą czytać ani wykonywać precyzyjnych prac bez szkieł korekcyjnych – soczewek wypukłych.

Około 1% ludzkiej populacji w wieku 15 – 40 lat jest naturalnymi krótkowidzami. Mogą czytać i wykonywać precyzyjne prace bez szkieł korekcyjnych. Nie widzą ostro dalej jak 5-6 metrów. Takie osoby wymagają noszenia szkieł korekcyjnych – soczewek wklęsłych.

=-B-=

Wraz ze mianą trybu życia i związanych z tym: brakiem słońca, otwartej przestrzeni, stałym przebywaniem w pomieszczeniach zamkniętych, pracą „z bliska”, ludzie stają się krótkowidzami. Już w następnym pokoleniu ilość osób krótkowidzących w danej społeczności wzrasta z 1% do 10 – 25%

=-C-=

Bardzo trudno jest wykonać soczewkę wypukłą. Wielokrotnie trudniej jest wykonać soczewkę wklęsłą.

=-D-=

Problem pogarszania się ludzkiego wzroku – pojawienie się znaczącej ilości krótkowidzącej ludności zauważono po raz pierwszy w Europie w roku 1843.

Pierwsze testy dla oceny stopnia krótkowzroczności powstają w roku 1854.

.1862 – pojawia się pierwsze standardowe testy do oceny krótkowzroczności dla osób czytających i piszących – „testy Snellena”

.1872 – pojawia się pojęcie „dioptria” jako standardowej miary „mocy soczewki”

.1888 – wprowadza się testy ostrości wzroku dla osób niepiśmiennych („pierścień Landolta”).

Istnieją podstawy by sądzić, że „rewolucja przemysłowa” rozpoczęła się na obszarze: Wiedeń – Wrocław – Poznań – Berlin – Holandia. Nie widać „problemu krótkowzroczności w Anglii” – tak jakby nie było tam „rewolucji przemysłowej”, lub nastąpiła ona tam „o jedno pokolenie później” niż w Europie Środkowej.

=-E-=

„Nadający się do użycia” mikroskop powstaje w latach 1870 – 1893.

Soczewki „wklęsłe” stają się dostępne dla osób krótkowidzących po roku 1890.

Soczewki „bez zniekształceń” powstają w latach 1908 – 1912.

Noszenie szkieł korekcyjnych przestaje być zawstydzające, a staje się nawet modne w latach 1910 – 1917.

Kalendarium

.1874 – Abbe opisuje w książce konstrukcję swojego pierwszego na świecie refraktometru

.1878 – Ernst Abbe konstruuje achromatyczny kondensor do mikroskopu (prace trwały od 1870) – podstawa działania mikroskopu.

.1879. – Otto Schott opracował szkło nadające się do produkcji przyrządów optycznych. Zaczyna się „era optyki”/

.1884. – Powstaje wspólne przedsiębiorstwo Zeissa, Abbego i Schotta – huty szkła optycznego w Jenie – Glastechnische Laboratorium Schott & Genossen (Schott & Associates Glass Technology Laboratory). Data ta jest podawana w kilku miejscach Wikipedii jako data rozpoczęcia produkcji szkła optycznego.

.1884 – Otrzymano szkło sodowe i optyczne (borosilicate crown glass) – uzyskano 1675 °C (Abbe, Schott i Zeiss). Patent – rok 1887. Można produkować układy optyczne trójsoczewkowe, wymagające dwóch rodzajów szkła.

.1890 – firma Zeiss’a rozpoczyna produkcję soczewek do aparatów fotograficznych. Prawdopodobnie pierwsze soczewki produkowane seryjnie o standardowych i powtarzalnych parametrach.

.1890 – pojawiają się „monokle” – prawdopodobnie pierwsze soczewki korekcyjne dla krótkowidzów (szkła wklęsłe – „pomniejszające”). Jest to „monokl Stoscha” wymyślony, skonstruowany przez Philipp von Stosch’a około roku 1720.

.1890 – prawdopodobnie wtedy pojawiają się dwusoczewkowe układy „na rączce” – „lorgnon” (pomysł Adamsa z 1780 / 1818). Były to „praokulary” na rączce, podobne do „okularów nożycowych” – które były podobno używane na przełomie XVIII i XIX wieku. Z opisów wynika jednoznacznie, że „lorgnon” posiadały soczewki wklęsłe – były dla krótkowidzów. Produkowane były w wielu modelach aż do I WŚ.

.1890 (najprawdopodobniej po 1893) – pojawiają się „ pince-nez” – binokle (okulary które sprężynka utrzymywała na nosie). Przede wszystkim dla krótkowidzów.

.1893 – August Köhler konstruuje „iluminator Köhlera”, bez którego nie można wykorzystać teoretycznej możliwości powiększania obrazu przez dotychczasowe mikroskopy. Mikroskop uzyskuje ostateczny kształt i możliwość wykorzystania już istniejących a niewykorzystanych możliwości teoretycznych i praktycznych.

.1893. – Opatentowano trójsoczewkowy układ achromatyczny – Dennis Taylor (The Cooke triplet). Powstaje „nowoczesna” optyka dzięki produkcji „flint glass” oraz „crown glass”.

.1894 – Instytut Pasteura zaczyna ogłaszać coroczne odkrycia korzystając z mikroskopu

.1894 – firma Zeiss’a zaczyna produkcję lornetek pryzmatycznych, według pomysłu Czapskiego (pierwszy pomysł pryzmatu powstaje w latach 1851 – 1857)

.1897 – firma Zeiss rozpoczyna produkcję instrumentów astronomicznych

.1901 – Charles Sheldon Hastings opracowuje teoretycznie i konstruuje pierwszą tripletową lupę o powiększeniu „30 x”. Jest to największe powiększenie jakie można uzyskać za pomocą lupy.

.1902. – Paul Rudolph konstruuje w zakładach Zeissa achromatyczny obiektyw „Tessar”, zbudowany ze sklejonych ze sobą soczewek wklęsłych i wypukłych. Powtórzenie „pomysłu Petzwala” z 1840 roku. Możemy zacząć mówić o masowo produkowanych, standardowych soczewkach dla krótkowidzów.

.1906 – W Europie nastaje moda na binokle. Kobiety pozostają przy „lorgnon”.

.1908 (lub w 1912 – strona Zeiss’a) – Moritz von Rohr (z Łążyna pod Toruniem) i Zeiss (z pomocą H. Boegeholda i A. Sonnefelda ) opracowali kuliste soczewki punktowe Zeiss Punktal, które dominowały w polu soczewek okularowych przez wiele lat. Była to pierwsza sferyczna soczewka jednoogniskowa, która zapewniała optymalizację szerszego kąta widzenia. Krótko mówiąc, dopiero od 1908 można mówić o dobrym widzeniu przez szkła korekcyjne.

.1910 – 1917 – polityk Theodore Roosevelt i aktor Harold Lloyd wprowadzają modę na znane tam okulary „z uszami”. Są wykonywane z rogu lub skorupy żółwiej. Używanie binokli, monokli, lorgnon i okularów przestaje być czymś wstydliwym i poniżającym. Okulary zaczynają dominować na rynku.

 

Zaczniemy od ludzkiego oka i zdolności widzenia

Ludzkie oko jest rodzajem „biologicznej soczewki”. Tym się odróżnia od znanego nam szkła powiększającego, że dzięki specjalnym mięśniom ma zdolności zmiany ogniskowej („powiększenia”) – czyli posiada „zdolność akomodacji”.

Wikipedia:

„Akomodacja (nastawność oka) – zjawisko dostosowania się oka do oglądania przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach. Dostosowanie to polega na odpowiednim doborze długości ogniskowej układu optycznego oka, tak aby na siatkówce powstawał ostry obraz oglądanego przedmiotu.

Istnieją dwa zasadnicze mechanizmy akomodacji:

.- zmiana kształtu soczewki oka, a wskutek tego zmiana jej ogniskowej i co za tym idzie zmiana jej zdolności skupiającej,
.- zmiana odległości soczewki od siatkówki.

Pierwszy mechanizm występuje u ssaków, a drugi u ryb. U ptaków występują oba mechanizmy, zaś u stawonogów zjawisko akomodacji w ogóle nie występuje.

Elastyczna soczewka oka może zmieniać swój kształt dzięki mięśniowi rzęskowemu. Skupienie wzroku na obiekcie znajdującym się daleko następuje dzięki jego rozluźnieniu się, które skutkuje napięciem wiązadeł połączonych koncentrycznie z brzegiem soczewki i w efekcie jej spłaszczenie. Skupienie wzroku na obiekcie znajdującym się blisko spowodowane jest zaś skurczem mięśnia rzęskowego, zwolnieniem wiązadeł i zaokrągleniem soczewki.

Zakres akomodacji oka człowieka to odległość między punktem bliży i dali wzrokowej:

.-. punkt bliży wzrokowej – najbliższy punkt, jaki oko jest w stanie ostro widzieć dzięki akomodacji soczewki (ok. 10 cm),
.-. punkt dali wzrokowej – najdalszy punkt, powyżej którego soczewka nie akomoduje (ok. 6 m).”

Nie będziemy opisywać mechanizmu – to „bardzo popularnonaukowy” zapis!

Ważne jest dla nas to, że przeciętny, zdrowy człowiek, do wieku około 40-50 lat, przy patrzeniu „w dal” – „w nieskończoność” – czyli patrząc dalej niż 5-6 metrów, ma soczewki swoich oczu w stanie „naturalnym”. Nie działają mięśnie umożliwiające zmianę ogniskowej.

Przy patrzeniu na bliższe odległości, człowiek mimowolnie napina specjalne mięśnie, która powodują skrócenie ogniskowej jego soczewek ocznych.

Przyjmuje się, że najmniejsza odległość z jakiej można zobaczyć ostro dany przedmiot to 25 cm – lub nawet 10 cm (różne źródła podają różne odległości tak zwanego „dobrego widzenia minimalnego”). Wyjaśnienie niżej.

Wikipedia dodaje że: „Odległość dobrego widzenia, odległość wyraźnego widzenia, standardowy punkt zbliżenia – minimalna odległość między przedmiotem a okiem, przy której przedmiot jest ostro widziany bez wysiłku. Za jej wartość przyjmuje się 25 cm.

Minimalna odległość, ze względu na akomodację oka, może dochodzić do 10 cm (jej wielkość jest uzależniona od wieku). Ostre oglądanie przedmiotów z tak małej odległości, np. czytanie, jest dla oka męczące i nie może trwać zbyt długo.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Akomodacja_oka
https://pl.wikipedia.org/wiki/Odleg%C5%82o%C5%9B%C4%87_dobrego_widzenia

Najważniejsze w powyższym jest to, że szkło powiększające o długiej ogniskowej „przybliża nam” widzenie „dalekich przedmiotów”, zaś szkło powiększające o krótkiej ogniskowej pozwala oglądać drobne elementy. Inaczej mówiąc soczewka w naszym oku do patrzenia „w dal” ma długą ogniskową, a do skupiania wzroku na drobnych przedmiotach z małej odległości jest „rozciągana” tak, by uzyskać krótką ogniskową.

 

Dalekowzroczność i krótkowzroczność

Jednak każdy z nas jest „trochę” inny. Różnimy się różnymi cechami zewnętrznymi i wewnętrznymi. Podobnie jest z oczami.

Część ludzi ma trudności z przystosowywaniem wzroku do widzenia drobnych przedmiotów z małej odległości. Nazywamy to „dalekowzrocznością”

„Dalekowzroczność dotyka przede wszystkim małe dzieci, z odsetkami 8% po 6 latach i 1% po 15 latach. Następnie staje się bardziej powszechna po 40 roku życia, dotykając około połowy ludzi.”

Czyli, że do 6 roku życia 8% dzieci jest w sposób naturalny „dalekowidzami”. Nie widzą ostro bliskich przedmiotów – takich – „na wyciągnięcie ręki”. Po osiągnięciu dojrzałości, taka przypadłość pozostaje jedynie u 1% populacji nastolatków i ludzi dorosłych. Po 40 roku życia nawet ci co do tej pory posiadali dobry wzrok (widzieli dobrze i „na nieskończoność”, i widzieli ostro bliskie, drobne przedmioty), zaczyna tracić zdolność akomodacji, czyli że ich mięśnie „oczne” nie są w stanie „rozciągnąć” soczewki tak by skrócić ogniskową.

Cytat: „ u dzieci elastyczność soczewek jest tak wielka, że przekłada się ona na amplitudę akomodacji powyżej 14 dioptrii. Można nią skompensować nadwzroczność rzędu 11 dioptrii, oraz 3 dodatkowe dioptrie, żeby ostro widzieć „do bliży”, a więc w całym zakresie.

U osób po 40 roku życia amplituda akomodacji spada do 2,5-3 dioptrii i można nią najwyżej skompensować do dali nadwzroczność o takiej właśnie liczbie dioptrii, ale wtedy brakuje już dodatkowej mocy optycznej aby ostro widzieć „do bliży”.

W miarę starzenia się współczynnik załamania światła przez rogówkę i ciało szkliste zmniejsza się typowo o 1,5 dioptrii w 70. roku życia i o 2,5 dioptrii w 80. roku życia.

Jednak krótkowidz akurat na tym zyskuje, a może nawet dojść do naturalnej kompensacji krótkowzroczności (przy wadach – odpowiednio – minus 1,5 i minus 2,5 dioptrii). Nie należy nadwzroczności starczej mylić ze starczowzrocznością.

Starczowzroczność (presbiopia, presbyopia, prezbiopia) (mylona często z nadwzrocznością starczą) – pogorszenie widzenia na bliskie odległości, wynikające ze zmniejszenia lub utraty zdolności akomodacji oka. Jest to proces fizjologiczny wynikający ze starzenia się organizmu, powodujący zmniejszenie elastyczności gałek ocznych i dotyczy osób zarówno z nadwzrocznością, krótkowzrocznością, jak i bez żadnej z tych wad wzroku. Oko miarowe daje na siatkówce ostry obraz obiektów w nieskończoności bez żadnej ingerencji mięśni ocznych. Jeśli jest inaczej to należy dobrać odpowiednie okulary, aby skorygować widzenie „do dali”. Jednak zarówno dla oka miarowego jak i niemiarowego ze skorygowanym widzeniem „do dali”, aby widzieć ostro obiekty z bliska (np. przy czytaniu) należy wprowadzić dodatkową moc optyczną o wartości +2,50 dioptrii (dla odległości 40 cm). W tym celu mięśnie ściskają soczewkę wewnątrz gałki ocznej, zmieniając jej kształt. Przy zupełnym zaniku elastyczności soczewki dodatkową moc optyczną można wprowadzić jedynie za pomocą okularów o mocy o +2,50 dioptrii (dla odległości pracy z bliska 40 cm) większej niż moc okularów „do dali”. Jest to dodatek do bliży. W przypadku, gdy soczewki w gałkach ocznych mają tylko częściowo zmniejszoną elastyczność potrzebna dodatkowa moc optyczna będzie zawierać się w przedziale od 0 do +3 dioptrii.”

Może trochę nudne i długie, ale potwierdza nam to co wyżej już napisałem i cytowałem. Dodatkowo wprowadza nam pojęcia „dioptrii” oraz „krótkowzroczności”.

Podsumowując. Według Wikipedii, tylko 1% ludzkiego społeczeństwa w wieku 15 – 40 lat, ma problemy z „niedowidzeniem na bliskie odległości”. Inaczej mówiąc, 99% ludzi w wieku 15 – 40 lat nie powinno mieć problemów z czytaniem książek czy nawlekaniem nitki na igłę.

Po roku 40, a szczególnie po roku 70-tym, następuje naturalne osłabienie mięśni oka, co powoduje iż człowiek zachowuje dobry wzrok „patrząc w dal”, natomiast pogarsza mu się zdolność ostrego widzenia drobnych i bliskich przedmiotów.

Tylko 1% społeczeństwa „w wieku produkcyjnym” posiada WADĘ WZROKU, polegającą na tym, że gorzej widzi w odległości mniejszej niż 5 metrów i nie jest w stanie czytać książek, gazet, czy odczytać napisu na monecie.

Taką rzadką wadę wzroku nazywamy „dalekowzrocznością” czyli „nadwzrocznością”. Taką wadę wzroku koryguje się okularami optycznymi, posiadającymi wypukłe soczewki („szkła powiększające”).


Far-sighted vision on left, normal vision on right. Z lewej – tak widzi dalekowidz.


Tak widzi krótkowidz, a poniżej osoba z normalnym wzrokiem

 

Zupełnie inna sprawa ma się z krótkowzrocznością.

Jest to WADA WZROKU, polegająca na tym, że „że układ optyczny oka nieprawidłowo skupia promienie świetlne. Oko miarowe to takie, które bez żadnego napięcia mięśni, a więc bez akomodacji, skupia równoległe promienie światła dokładnie na siatkówce, czyli dla obiektu nieskończenie odległego na siatkówce pojawi się jego ostry obraz. W oku krótkowzrocznym równoległe promienie ogniskowane są przed siatkówką. Przy akomodacji promienie te ogniskowane są jeszcze bliżej, więc – przeciwnie do dalekowidza – krótkowidz nie może sobie pomóc napięciem mięśni ocznych. Jeśli jednak jest wystarczająco jasno to pomaga sobie mrużąc oczy, zmniejszając rozproszenie obrazu na siatkówce poprzez zwiększenie głębi ostrości.

Nazwa krótkowzroczności „miopia” pochodzi z języka greckiego (myōpía „krótkowzroczność”, od mýōps „krótkowidz”, dosłownie „mrużyok”, od mýein „zamykać” i ṓps „oko”).

Przy patrzeniu na bliskie odległości, krótkowidz stara się zmniejszyć odległość między oczami a oglądanym przedmiotem, aby ten znalazł się w zakresie ostrego widzenia.”

Mówiąc prosto, krótkowidz widzi doskonale bliskie przedmioty, ale wszystko co jest dalej niż „standardowa odległość nieskończoności dla oka”, czyli dalej niż 5-6 metrów, po prostu mu się „rozmywa”.

Taką wadę wzroku leczymy okularami korekcyjnymi, posiadającymi WKLĘSŁE SOCZEWKI!

Najczęściej spotykana, to tak zwana „krótkowzroczność osiowa (zbyt długa oś gałki ocznej). Typ najczęściej spotykany – rozwija się zwykle w okresie dojrzewania płciowego i osiąga ostateczny poziom u kobiet między 15 a 17 rokiem życia i u mężczyzn w wieku 18-20 lat.”

Dalej Wikipedia: „Na rozwój krótkowzroczności mają wpływ zarówno czynniki genetyczne jak i środowiskowe, przy czym te drugie w obecnych czasach mają dużo większe znaczenie.

W 1864 roku holenderski okulista Donders zauważył, że przedłużona praca z bliska sprzyja wydłużaniu się gałki ocznej. Praca z bliska wiąże się z napięciem akomodacji oraz z konwergencją (zbieżne ustawienie oczu).”

Angielska Wikipedia pisze, że „badania populacji ludzkiej sugerują, że udział czynników genetycznych stanowi 60–90% wariancji refrakcji.”. Ale dodaje, że „Jednak obecnie zidentyfikowane warianty stanowią jedynie niewielką część przypadków krótkowzroczności, co sugeruje istnienie dużej liczby jeszcze niezidentyfikowanych wariantów niskiej częstotliwości lub wariantów o małym efekcie, które leżą u podstaw większości przypadków krótkowzroczności.

Czyli że winą jest jakby genetyka (wada wrodzona przenoszona drogą płciową) – ale do końca nie jest to pewne i niewiele tak naprawdę o tym wiadomo.

Według Wikipedii, w chwili obecnej krótkowzroczność jest najczęściej spotykaną wadą wzroku i dotyka średnio 22% populacji planety (do 49% ludzi dorosłych ). Wskaźniki są podobne dla mężczyzn i kobiet, choć wykazują wyraźne różnice w różnych krajach.
Wśród dzieci z Nepalu wskaźnik ten wynosi 1%, wśród mieszkańców Południowej Afryki – 4%. Wskaźnik ten wynosi 12% u Amerykanów i 37% w niektórych dużych chińskich miastach. Wskaźnik ten jest niski wśród mieszkańców Ameryki Południowej i wysoki w Jordanii i na Bliskim Wschodzie.

Wskaźniki te wzrastają od lat 50-tych XX wieku. Co ciekawe, wady tej nie wykazywano u Innuitów w latach 50-tych i 60-tych XX wieku. Kolejne pokolenie kanadyjskich Innuitów było już w 10 – 25% „krótkowzroczne”.

50% białych Brytyjczyków wykazuje krótkowzroczność. Wśród greckich studentów wskaźnik ten wynosi 37%.

„Częstość występowania krótkowzroczności odnotowano nawet w 70–90% w niektórych krajach azjatyckich, 30–40% w Europie i Stanach Zjednoczonych oraz 10–20% w Afryce. Krótkowzroczność występuje około dwa razy częściej u Żydów niż u osób pochodzenia nieżydowskiego. Krótkowzroczność występuje rzadziej u ludności afrykańskiej i związanej z nią diaspory. U Amerykanów w wieku od 12 do 54 lat stwierdzono, że krótkowzroczność dotyka Afroamerykanów w mniejszym stopniu niż rasy białej.”

Cytat: „.Zaobserwowano związek między czasem przebywania na słońcu (przebywanie na zewnątrz) a rzadszym występowaniem krótkowzroczności, co tłumaczyłoby wzrost zapadalności, gdy ludzie zaczynają spędzać więcej czasu w pomieszczeniach.”

https://en.wikipedia.org/wiki/Far-sightedness
https://pl.wikipedia.org/wiki/Nadwzroczno%C5%9B%C4%87
https://pl.wikipedia.org/wiki/Starczowzroczno%C5%9B%C4%87
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kr%C3%B3tkowzroczno%C5%9B%C4%87
https://en.wikipedia.org/wiki/Near-sightedness

Pewnie uważni Czytelnicy już się domyślili „na jakie manowce” ich prowadzę…

Załóżmy, że do połowy XIX wieku wadą dalekowzroczności dotkniętych było 0,5 do 1% społeczeństwa. Zakładamy, że dalekowzroczność „postępuje bardzo niewiele” – czyli teraz mamy 1%, a 150 – 200 lat temu było tylko 0,5%. Choć wydaje się, że „ilość dalekowidzów” jest jakby stała w czasie i jednakowa w każdej populacji.

Z kolei, krótkowzroczność wraz z czasem staje się coraz bardziej powszechna. Ale załóżmy, że dynamika jest podobna – 100% zwiększenie się ilości takich przypadków od połowy XIX wieku. Badania są prowadzone są od roku 1910, gdzie 10-20% osób powyżej 60 roku życia (60 – 80 lat) wykazywało krótkowzroczność. Z tego by wynikało, że osoby te z racji wieku miały wtedy już wyraźnie mniejszą krótkowzroczność niż w okresie 15-40 lat. Gdy miały 15 – 40 lat, posiadały większą wadę wzroku. Więc wskaźnik ten dla drugiej połowy XIX wieku powinien sięgać 20-40% !!!

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Myopia_rate_in_Europe_by_birth_decade.svg

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/Myopia_rate_in_Europe_by_birth_decade.svg/1024px-Myopia_rate_in_Europe_by_birth_decade.svg.png

Stąd by wynikało, że do pierwszej połowy XIX wieku co najmniej 10% dorosłej populacji Europy była krótkowzroczna.

Z tego by wynikało, że przy założeniu, że w Europie żyło wtedy 100 mln osób dorosłych, jakieś 500 tysięcy do 1 miliona nie mogło czytać książek, tkać i wykonywać precyzyjnych prac – bo byli „naturalnymi” dalekowidzami.

Z kolei, co najmniej 10 milionów osób dorosłych było krótkowidzami. Nadawali się do „precyzyjnych prac ręcznych”, ale nie nadawali się na przykład na żeglarzy czy żołnierzy.

Bo krótkowzroczny żołnierz mógł wyczyścić dokładnie szablę, naładować muszkiet, ale nie widział w co celować tym muszkietem czy w którą stronę skierować szablę.

Żołnierz dalekowidz mógł celnie strzelać, ale miał problemy z odważeniem prochu i nasypaniem go do lufy…

 

Lupa – okulary korekcyjne

Osoby krótkowidzące, których było 10-20 razy więcej niż „dalekowidzów” musiały poczekać do końca drugiej połowy XIX wieku, na skonstruowanie „wklęsłych szkieł optycznych”.

Dla tej zdecydowanej mniejszości – czyli dla „dalekowidzów” – przez wieki szukano rozwiązań….

Pomijamy oczywiście długą i „starożytną historię”. Ale przeczytamy sobie cudne wpisy Wikipedii:

Nie wiadomo, kto i kiedy wynalazł okulary. Jedna z legend mówi, że wynalazcą jest angielski filozof Roger Bacon. O tym, że przez szkło widzi się lepiej, wiedziano już w starożytności. Liczne przekazy mówią, że rzymski cesarz Neron oglądał walki gladiatorów przez specjalnie wyszlifowany szmaragd.

Pierwsze przyrządy, które można by nazwać okularami pojawiły się już w X wieku u Arabów. W tym samym czasie Chińczycy poprawiali ostrość wzroku patrząc przez kryształy.

W Europie zaś okulary korekcyjne pojawiły się w XIV wieku. Były jednak bardzo niedokładne, aż do XVI wieku, kiedy Jan Kepler dokonał przełomowych odkryć w dziedzinie optyki. Natychmiast stały się symbolem mądrości i bogactwa ze względu na wygórowaną cenę. Początkowo składały się one z jednej soczewki. Beniamin Franklin skonstruował okulary dwuogniskowe.

W 1752 roku James Escott opatentował okulary przeciwsłoneczne. Pomysł ten nie był jednak nowy. Eskimosi od starożytności używali wydrążonych kości i drewna do ochrony przed ślepotą śnieżną. Oprawki zmieniały się wraz z panującą modą (np. binokle). Rozpowszechniły się wraz z modą lat 20. XX wieku.”

I dla porządku angielska Wikipedia pisze długo, barwnie i bajkowo:

„Scattered evidence exists for use of visual aid devices in Greek and Roman times, most prominently the use of an emerald by emperor Nero as mentioned by Pliny the Elder.

The use of a convex lens to form an enlarged/magnified image was most likely described in Ptolemy’s Optics (which however only survives in a poor Arabic translation). Ptolemy’s description of lenses was commented upon and improved by Ibn Sahl (10th century) and most notably by Alhazen (Book of Optics, ca. 1021). Latin translations of Ptolemy’s Optics and of Alhazen became available in Europe in the 12th century, coinciding with the development of „reading stones”.

Robert Grosseteste’s treatise De iride („On the Rainbow”), written between 1220 and 1235, mentions using optics to „read the smallest letters at incredible distances”. A few years later in 1262, Roger Bacon is also known to have written on the magnifying properties of lenses. The development of the first eyeglasses took place in Northern Italy in the second half of the 13th century.

Independently of the development of optical lenses, some cultures developed „sunglasses” for eye protection, without any corrective properties. Thus, flat panes of smoky quartz, were used in 12th-century China.[a] Similarly, the Inuit have used snow goggles for eye protection.

The first eyeglasses were made in Northern Italy, most likely in Pisa, by about 1290: In a sermon delivered on 23 February 1306, the Dominican friar Giordano da Pisa (ca. 1255–1311) wrote „It is not yet twenty years since there was found the art of making eyeglasses, which make for good vision… And it is so short a time that this new art, never before extant, was discovered. … I saw the one who first discovered and practiced it, and I talked to him.”

Giordano’s colleague Friar Alessandro della Spina of Pisa (d. 1313) was soon making eyeglasses. The Ancient Chronicle of the Dominican Monastery of St. Catherine in Pisa records: „Eyeglasses, having first been made by someone else, who was unwilling to share them, he [Spina] made them and shared them with everyone with a cheerful and willing heart.” By 1301, there were guild regulations in Venice governing the sale of eyeglasses.

The earliest pictorial evidence for the use of eyeglasses is Tommaso da Modena’s 1352 portrait of the cardinal Hugh de Provence reading in a scriptorium. Another early example would be a depiction of eyeglasses found north of the Alps in an altarpiece of the church of Bad Wildungen, Germany, in 1403. These early glasses had convex lenses that could correct both hyperopia (farsightedness), and the presbyopia that commonly develops as a symptom of aging. It was not until 1604 that Johannes Kepler published the first correct explanation as to why convex and concave lenses could correct presbyopia and myopia.

Early frames for glasses consisted of two magnifying glasses riveted together by the handles so that they could grip the nose. These are referred to as „rivet spectacles”. The earliest surviving examples were found under the floorboards at Kloster Wienhausen, a convent near Celle in Germany; they have been dated to circa 1400.

The 17th century claim, by Francesco Redi, that Salvino degli Armati of Florence invented eyeglasses, in the 13th century, has been exposed as erroneous.

Marco Polo is sometimes claimed to have encountered eyeglasses during his travels in China in the 13th century. However, no such statement appears in his accounts. Indeed, the earliest mentions of eyeglasses in China occur in the 15th century and those Chinese sources state that eyeglasses were imported.

In 1907 Professor Berthold Laufer speculated, in his history of glasses, that for glasses to be mentioned in the literature of China and Europe at approximately the same time it was probably that they were not invented independently, and after ruling out the Turks, proposed India as a location. However, Joseph Needham showed that the mention of glasses in the Chinese manuscript Laufer used to justify the prior invention of them in Asia did not exist in older versions of that manuscript, and the reference to them in later versions was added during the Ming dynasty.

In 1971 Rishi Kumasi, in an article in the British Journal of Ophthalmology, states that Vyasatirtha was observed possession a pair of glasses in the 1520’s, he argues that it: „…is therefore most likely that the use of lenses reached Europe via the Arabs, as did Hindu mathematics and the ophthalmological works of the ancient Hindu surgeon Susruta”, but all dates are given are well after the existence of eyeglasses in Italy was established, and there had been significant shipments of eyeglasses from Italy to the Middle East, with one shipment as large as 24,000 glasses.

The American scientist Benjamin Franklin, who suffered from both myopia and presbyopia, invented bifocals. Serious historians have from time to time produced evidence to suggest that others may have preceded him in the invention; however, a correspondence between George Whatley and John Fenno, editor of The Gazette of the United States, suggested that Franklin had indeed invented bifocals, and perhaps 50 years earlier than had been originally thought.

The first lenses for correcting astigmatism were designed by the British astronomer George Airy in 1825.

Over time, the construction of frames for glasses also evolved. Early eyepieces were designed to be either held in place by hand or by exerting pressure on the nose (pince-nez). Girolamo Savonarola suggested that eyepieces could be held in place by a ribbon passed over the wearer’s head, this in turn secured by the weight of a hat. The modern style of glasses, held by temples passing over the ears, was developed sometime before 1727, possibly by the British optician Edward Scarlett. These designs were not immediately successful, however, and various styles with attached handles such as „scissors-glasses” and lorgnettes were also fashionable from the second half of the 18th century and into the early 19th century.

In the early 20th century, Moritz von Rohr and Zeiss (with the assistance of H. Boegehold and A. Sonnefeld), developed the Zeiss Punktal spherical point-focus lenses that dominated the eyeglass lens field for many years.”

„For most of their history, eyeglasses were seen as unfashionable, and carried several potentially negative connotations: wearing glasses caused individuals to be stigmatized and stereotyped as pious clergymen (as those in religious vocation were the most likely to be literate and therefore the most likely to need reading glasses), elderly, or physically weak and passive.

The stigma began to fall away in the early 1900s when the popular Theodore Roosevelt was regularly photographed wearing eyeglasses, and in the 1910s when popular comedian Harold Lloyd began wearing a pair of horn-rimmed glasses as the „Glasses” character in his films.”

Oraz

„Horn rim glasses were initially popularized by comedian Harold Lloyd after he wore them in his 1917 comedy short Over the Fence. Lloyd had risen to fame playing an eccentric named Lonesome Luke, characterized by an ostentatious appearance. In an effort to break away from the character and revitalize his career, Lloyd crafted a new character who would be Luke’s opposite and made distinct by a nondescript appearance. Lloyd outfitted himself in clothing popular among Americans in the 1910s, completing the ensemble with a pair of round, horn-rimmed glasses that would solidify the character’s status as „ordinary.” Glasses wearing had long been stigmatized, with wearers stereotyped as physically weak intellectuals, members of the clergy, or simply elderly; President Theodore Roosevelt’s wearing of rimless eyeglasses had only recently begun to eliminate the stigma, albeit with glasses designed to minimize their appearance.”

https://pl.wikipedia.org/wiki/Okulary_korekcyjne
https://en.wikipedia.org/wiki/Glasses
https://en.wikipedia.org/wiki/Horn-rimmed_glasses
https://en.wikipedia.org/wiki/Lens

Jak widać, rzekomo już „starożytni Egipcjanie i Rzymianie” znali soczewki, ale pierwszy który opisał soczewkę był Roger Bacon (1262). Pierwszy który zaproponował tworzenie szkieł optycznych, połączonych z soczewki „pomniejszającej” oraz „powiększającej” (górna część soczewki była przeznaczona do patrzenia w dal, dolna do czytania), był Beniamin Franklin (1706 – 1790) – wynalazek rok 1784, ale historycy bardzo w to wątpią .

Proszę zwrócić uwagę na to, że do początku XX wieku, noszenie okularów było czymś poniżającym, bo świadczyło o czyjejś chorobie!!!

Ludzie przestali się wstydzić noszenia szkieł korekcyjnych dopiero w latach 1910 – 1917!

A Franklin w końcu XVIII wieku już znał problemy życiowe dalekowidzów i krótkowidzów.

Ale przed soczewkami były „kamienie do czytania” – „reading stone”.


Reading stone in Archeon, a historical theme park

Kamieniem do czytania była w przybliżeniu półkulista soczewka, która została umieszczana na tekście w celu powiększenia liter, aby osoby dalekowzroczne mogły je łatwiej odczytać. „Kamienie do czytania” były jednymi z pierwszych powszechnych zastosowań soczewek.

Regularne używanie kamieni do czytania rozpoczęło się około 1000 r.n.e.

Wczesne kamienie do czytania zostały wyprodukowane z kryształu górskiego (kwarcu) lub berylu, a także ze szkła.

Soczewki Visby mogły być „kamieniami do czytania”.

Dalej tłumaczenie elektroniczne:

„Soczewki z Visby to kolekcja przedmiotów wytworzonych w kształcie soczewek, wykonanych z kryształu górskiego (kwarcu) znalezionych w kilku grobach Wikingów na wyspie Gotlandia w Szwecji i pochodzących z XI lub XII wieku. Niektóre były w srebrnych oprawkach z filigranem, przy czym przykrycie obejmowało tył soczewki i prawdopodobnie były używane jako biżuteria; zasugerowano, że same soczewki są znacznie starsze niż ich mocowania. Niektóre soczewki można zobaczyć w muzeum historycznym Fornsal w Visby, inne w Szwedzkim Muzeum Narodowym w Sztokholmie, a inne zaginęły.

W 1950 r. Otto Ahlström podał, że większość z nich ma powierzchnie asferyczne. Najlepsze soczewki mają niską aberrację sferyczną, co wskazuje, że ich profil powierzchni został zoptymalizowany w celu poprawy jakości obrazu. Jednak większość soczewek nie wykazuje żadnych oznak optymalizacji i daje gorsze obrazy niż zwykła soczewka sferyczna.

Soczewki Visby dostarczają dowodów na to, że rzemieślnicy stosowali zaawansowane techniki tworzenia soczewek ponad 1000 lat temu, w czasie, gdy badacze dopiero zaczęli badać prawa załamania światła. Według Schmidta i jego współpracowników jasne jest, że rzemieślnicy pracowali metodą prób i błędów, ponieważ matematyka do obliczania najlepszej formy dla soczewki została odkryta dopiero kilkaset lat później. Sugerowano, że wiedza potrzebna do wykonania takich soczewek była ograniczona tylko do kilku rzemieślników i być może jednej osoby.

Podczas wykopalisk we Fröjel na Gotlandii w 1999 r. odkryto dowody lokalnej produkcji koralików i soczewek z kryształu górskiego, z nieobrobionymi kawałkami kryształu współistniejącymi z częściowo wykończonymi koralikami i soczewkami. Przed odkryciami Fröjela zasugerowano, że soczewki nie zostały wyprodukowane przez Wikingów, ponieważ istnieją wskazówki, że w rzeczywistości były one produkowane w Bizancjum lub Europie Wschodniej. Wiadomo, że Wikingowie z Gotlandii uczestniczyli w sieciach handlowych sięgających aż do Konstantynopola.”

https://en.wikipedia.org/wiki/Reading_stone
https://en.wikipedia.org/wiki/Visby_lenses
https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_optics

Pozwolę sobie pominąć złośliwy komentarz na temat sposobu szlifowania przez „starożytnych Wikingów” kryształu górskiego czy berylu do postaci soczewki…

Wydaje się naturalne, że wpierw zaczęto używać wypukłej soczewki do czytania – jako szkła powiększającego. Później, ktoś kto miał wadę wzroku – dalekowzroczność – mógł zauważyć, ze takie szkło powiększające poprawia widoczność także do odległości tych wspominanych wyżej 5 metrów. Bo na większą odległość dalekowidz widział bardzo dobrze. Ale z kolei takie szkło powiększające musiało posiadać „bardzo małą wypukłość” – powiększenie góra 1-2 dioptrie.

1 dioptria to ogniskowa równa 1 metr. Czyli, że promienie przechodzące przez taką soczewkę skupiają się w odległości 1 metra od niej.

Wydaje się więc logiczne, że zarówno zegarmistrz potrzebujący szkła powiększającego o „większym powiększeniu”, jak i dalekowidz (potrzebujący szkła powiększającego o mniejszym powiększeniu – do czytania), mogli w celach wygody i by nie mieć zajętej ręki soczewką, zacząć ją „nakładać na oko”.

Takim ewolucyjnie naturalnym „urządzeniem” jest „monokl”.

A monokl wymyślił i skonstruował pruski antykwariusz urodzony w Kostrzyniu, syn burmistrza miasta Kostrzyn nad Odrą, rzymski obywatel „Stanów Papieskich”, antykwariusz Philipp von Stosch (22 March 1691 – 7 November 1757), około roku 1720. Życiorys Stosch’a jest zupełnie bajkowy. Ten szpieg papieski i angielski, twórca masoństwa w Watykanie, słynny homoseksualista i bliski znajomy papieża Klemensa XI oraz jego siostrzeńca, kardynała Alessandro Albani oraz arcybiskupa Neri Maria Corsini – bratanka papieża Klemensa XII, stał się znanym w Europie kolekcjonerem i znawcą antyków. Był twórcą niezliczonych kopii „rzymskich i starożytnych” przedmiotów oraz książek ilustrowanych rysunkami „rzeźbionych kamieni” z kolekcji całej Europy. Był największym europejskim autorytetem sztuki „starożytnej”. Posiadał ogromną kolekcję zabytków starożytnej sztuki jubilerskiej oraz numizmatów, szacowaną na ponad 10 tysięcy sztuk. Dużą część kolekcji Stoscha sprzedano na aukcji w roku 1764. W roku 1765 król Fryderyk Wielki ostatecznie kupił największą część kolekcji za 20 lub 30 000 Reichsthalerów, grawerowane klejnoty spoczęły w berlińskich muzeach. Ciekawe, czy Fryderyk II Wielki kupił kolekcję Stoscha z sympatii za dobre traktowanie w więzieniu w Kostrzyniu, gdzie spędził lata 1730 – 1732.

Jego wielka biblioteka została zakupiona przez Watykan w roku 1759, wiele jego kodeksów zostało wykupionych przez osoby prywatne, potem ginęły, potem były znów odkupowane przez Watykan. Sławna kolekcja druków została rozproszona w masowej wyprzedaży w 1851–52. Duża ilość listów Stoscha została ponownie zebrana przez barona Philippa von Stosch w roku 1871.

Powyżej moje streszczenie informacji z Wikipedii.

Z zapisów Wikipedii można się domyślać, że Stosch był nie tylko „znawcą”, ale przede wszystkim twórcą i „kopistą” i twórcą niezliczonej ilości „starożytnych artefaktów”. Do pracy potrzebował dobrej lupy – monokl wydaje się idealnym narzędziem – po wtedy ma się przy precyzyjnej robocie wolne ręce…

Co ciekawe, monokl stał się powszechnie używany a nawet „modny”, dopiero około roku 1890. Dziwne że moda na „monokl Stoscha” zaczęła się dopiero w 133 lata po śmierci znanego i słynnego w całej Europie twórcy tego „mono-okularu”.

No, chyba że „monoklu Stoscha” używali zegarmistrze jako „lupy zegarmistrzowskiej” – szkła powiększającego. A „monokla Stoscha” ze szkłem „pomniejszającym” zaczęli używać krótkowidze po roku 1890…

Rosyjska Wikipedia pisze, że „jako popularny dodatek optyczny monokl wszedł do wszechobecnej mody w tym samym czasie co pince-nez w drugiej połowie XIX wieku i był przedmiotem masowo noszonym na twarzy aż do pierwszej wojny światowej. Monokl był zwykle noszony przez mężczyzn i był szczególnie popularny wśród oficerów straży, zwłaszcza niemieckiej”.

Jeżeli wartownik był krótkowidzem, to minusowe szkło monokla pozwalało mu WIDZIEĆ! Bo po co żołnierzowi szkło powiększające w oku?

Po monoklu, wydaje się że powinny się pojawić dwa szkła – na wzór naszych okularów…


French Empire gilt scissors-glasses c.1805

I rzeczywiście. W drugiej połowie XVIII wieku pojawiły się „okulary nożyczkowe” (Scissors-glasses or binocles-ciseaux). Wynalezienie takich dwusoczewkowych okularów rozwiązało problem pojedynczej soczewki monoklowej uważanej „za uciążliwą”. Takich okularów używali George Washington (February 22, 1732 – December 14, 1799) , Lafayette (6 September 1757 – 20 May 1834) i Napoleon ( 15 August 1769 – 5 May 1821).

Potem – jak twierdzi Wikipedia – z tych „okularów nożyczkowych” powstało „lorgnon” = lornion, lorgnette.

Co ciekawe, Wikipedia twierdzi, że zarówno „okulary nożyczkowe” jak i „lorgnon”, służyły „do obserwacji odległych obiektów”.

Były dla krótkowidzów! Musiały mieć wklęsłe soczewki!!! Jak monokl pruskiego wartownika!

Wikipedia: „Termin wywodzi się z francuskiego słowa lorgner oznaczającego patrzeć kątem oka, a to z kolei z pochodzącego z renesansowego francuskiego terminu lorgne, mrużyć. Wynalazcą lorgnon był angielski optyk George Adams, szczyt ich popularności przypadł na XIX wiek.”


Lorgnette used by David Scott Mitchell. Kolekcjoner książek australijskich a także angielskich z wieku XVI i XVII (19 March 1836 – 24 July 1907). W roku 1906 jego wielka kolekcja liczyła 3300 woluminów. (????)
https://en.wikipedia.org/wiki/David_Scott_Mitchell

Teraz mamy kolejny dysonans poznawczy. Pierwszym jest to, że zarówno „okulary nożycowe” jak i „lorgnon”, używano do „obserwacji odległych obiektów”. I ich użytkownicy „mrużyli oczy” (charakterystyczna cecha krótkowidza).

A problemy z ze złą ostrością wzroku na odległość mieli „krótkowidze”. Zaś krótkowidz potrzebuje szkieł „wklęsłych” – „ujemnych”, czyli „pomniejszających”.

Czyżby te „okulary nożycowe” i „lorgnon” miały „szkła pomniejszające”? Zagadka!

Wykonanie szkła „wklęsłego” to zupełnie inna bajka jak wykonanie „soczewki wypukłej”. Zakładając, że przed zbudowaniem przez Siemensa pierwszego pieca do wytopu szkła, w którym osiągnięto temperaturę 1500 – 1600 ºC, jakoś osiągano temperatury umożliwiające wytop szkła bez bąbelków i do tego bezbarwnego oraz przeźroczystego, można się zgodzić, że istniała możliwość wyszlifowania takiego szkła w formie soczewki „wypukłej”. Może jakimś cudem dało się też szlifować beryl czy kryształ górski. Ale nie ma takiej możliwości by przed Abbe i Zeissem dało się „wyrzeźbić” wklęsłą soczewkę!

A tu nam Wikipedia w kilku miejscach twierdzi, że zarówno „okulary nożyczkowe” jak i „lorgnon”, były dla KRÓTKOWIDZÓW! Bo służyły „do obserwacji odległych obiektów”.

Drugie cudo nad cudami to wynalazca „lorgnon” – George Adams ( 1709–1773) – wynalazek z roku 1780!!!. Czyli, że wynaleziono coś w drugiej połowie XVIII wieku, a popularność uzyskało końcem wieku XIX! A rzekomo po roku 1818 lorgnon uzyskało składaną rączkę, tak by całość zmieściła się do poręcznego futerału. Tak pisze rosyjska Wikipedia. A angielska twierdzi, że składaną rączkę wymyślił właśnie George Adams w 1780 – siedem lat po swej śmierci.

Polska Wikipedia pisze bezwstydnie: „W XIX wieku lorgnon były tyleż instrumentem optycznym, co elementem biżuterii, kosztownym dodatkiem do stroju wieczorowego i oznaką statusu społecznego. To czyniło z nich popularny rekwizyt podczas balów maskowych i wieczornych przedstawień w teatrach i operach, gdzie spełniały podobną funkcję do lornetek teatralnych.

Czyli, że były to szkła korygujące KRÓTKOWZROCZNOŚĆ! MINUSOWE! Bo „spełniały rolę lornetek teatralnych”! Czyli, że używały ich tylko osoby krótkowidzące!

Nie mogły więc powstać przed „czasami Siemensa i Zeissa”…

Co ciekawe, George Adams był „konstruktorem mikroskopów”, gdzie nie stosuje się „wklęsłych soczewek”.

Zaś jeszcze w roku 1911, firma Rodenstock GmbH, posiadała w produkcji 30 typów „lorgnon”, które kosztowały od 2 do 11 niemieckich marek za sztukę, w zależności od modelu.

Zabawnie jest dalej. Wikipedia pisze o binoklach tak.
„Binokle (z fr. binocle), dawniej także z niem. cwikier – odmiana okularów trzymających się na nosie dzięki specjalnie wygiętemu sprężynującemu elementowi łączącego oba szkła.

Nazywane były też cwikierami (z niem. Zwicker) lub z francuska pince-nez („szczypinos”). Z jednej strony binokli było małe oczko do przytwierdzenia rzemyka bądź sznureczka, który panie mocowały do paska, panowie zaś do kieszonki kamizelki.

Pojawiły się w XIX wieku, kiedy na oprawki do okularów zaczęto używać metalu, nierzadko złota, a zaniechano rogowych. Od swoich prekursorów były wygodniejsze z uwagi na fakt, że nie trzeba ich było przytrzymywać rękami ani przywiązywać do uszu tasiemką. Stosowane były jeszcze w pierwszej połowie XX wieku, kiedy zaczęły je wypierać okulary z uchwytami. Zanikła też moda na ten typ okularów.

Binokle nosili głównie mężczyźni, ponieważ uważano wówczas, że okulary, a zwłaszcza binokle, nie dodają kobiecie urody. Te wolały nosić lorgnon. Były jednak wyjątki, do których należały kobiety pracujące i przedkładające wygodę nad urodę.”

Taki przyrząd teoretycznie mógł powstać na początku XIX wieku. Problemem była stal sprężynowa. A taka powstała w drugiej połowie XIX wieku. Abstrahując od tego że stosowane wtedy jedynie możliwe do wykonania szkła powiększające, Wikipedia twierdzi, że binokle wyparły wcześniej stosowane lorgnon. Które z kolei produkowano przede wszystkim końcem XIX wieku!

Angielska Wikipedia już pisze w sposób bliższy realiom (tłumaczenie elektroniczne): „Chociaż pince-nez były używane w Europie od końca XIV wieku, współczesne pojawiły się w latach 40-tych XIX wieku i osiągnęły najwyższą popularność około 1880–1900.

Ponieważ nie zawsze pozostawały na nosie po umieszczeniu, a także ze względu na zostawiany na nosie ślad, pince-nez często łączyło się z ubraniem lub uchem noszącego za pomocą łańcuszka, sznurka lub wstążki, aby można je było łatwo zdjąć i nie zgubić.

Czyli znane od końca XIV wieku, ale popularne się stały w latach 1880-1900. Koniec i kropka.

I zawsze „pozostawały na nosie” – czyli że były to pierwsze szkła „minusowe” – dla krótkowidzów!!!

Kolejne cudo – tłumaczenie elektroniczne: „W 1893 r. Francuz Jules Cottet opracował i opatentował okulary ściskane palcami, łącząc dwie soczewki twardym, nierozciągliwym mostkiem i wbijając się w nasadę nosa za pomocą sprężyn umieszczonych w oparciach nosa. Użytkownik może ścisnąć parę dźwigni znajdujących się powyżej lub przed mostem, aby otworzyć planety, i zwolnić dźwignie, aby umożliwić im zbliżenie się do nosa użytkownika. Ponieważ soczewki nie obracały się, urządzenia te mogły korygować astygmatyzm, a ponieważ nie poruszały się względem siebie, mogły również uwzględniać odległość źrenicy użytkownika. Cottet zarejestrował swój patent we Francji, Anglii i Stanach Zjednoczonych, ale nie kontynuował produkcji i ostatecznie sprzedał patent londyńskiemu producentowi okularów, który z kolei sprzedał go amerykańskiej firmie. Projekt pozostawał nieużywany przez lata, dopóki nie został przejęty przez American Optical, który z powodzeniem sprzedał go pod marką „Fits-U”. Ten model szybko zastąpił większość innych „uszczypliwych” odmian okularów.

Rosyjska Wikipedia: „W 1906 r. w Luksemburgu pojawił się znaczek pocztowy, który przedstawiał wielkiego księcia Wilhelma IV w pince-nez, dzięki czemu pince-nez stał się elementem życia towarzyskiego w Europie.

Jasne? Capisco? Fersztejn? Panimajetie? Binokle = binocle = Zwicker = pince-nez, stały się modne „w kręgach arystokratycznych Europy” dopiero od roku 1906! A kobiety według niemieckiej Wikipedii „nadal wolały lorgnon”…

A okulary „z uszami” stały się popularne i modne, oraz przestały być czymś „piętnującym” dopiero w latach 1910 – 1917, po tym jak zaczęli je propagować polityk Theodore Roosevelt i aktor Harold Lloyd!

Cudo z rosyjskiej Wikipedii. Tłumaczenie elektroniczne: „Pierwsza partia przemysłowa (około 200 000) nowoczesnych okularów przeciwsłonecznych została zamówiona przez Napoleona na egipską wyprawę (1798–1801). Kazał żołnierzowi nosić ciemne okulary. Podczas wyprawy zidentyfikowano osoby naruszające ten nakaz, gdyż oczy tych osób zostały dotknięte zaćmą i innymi chorobami spowodowanymi przez niezwykle jasne światło dla „europejskich” oczu.”

To może „wyprawa Napoleona” była 100 lat później? W latach 1898 – 1901?

Moja dodatkowa uwaga do powyższego. Dalekowidz potrzebuje szkieł powiększających tylko „do czytania”. Często, by sobie ułatwić życie i by stale „nie manewrować okularami”, dalekowidz „trzyma okulary na końcu nosa”, dzięki czemu może jednocześnie czytać książkę (patrząc przez szkła), lub spojrzeć „w dal” – spoglądając ponad okularami.

Krótkowidz potrzebuje okularów prawie cały czas i nosi je „wysoko na nosie” a nie na jego końcu! Okulary zdejmuje najwyżej do czytania.

Jak już wiemy, rosnąca lawinowo krótkowzroczność jest wiązana z wydłużeniem czasu przebywania w pomieszczeniach i pracą „z bliska”. A zauważono tę zależność w roku 1864. Na przykładzie badań nad krótkowzrocznością Innuitów, wiemy że skokowy przyrost ilości krótkowidzów może nastąpić w czasie jednego pokolenia. Stąd można by wyciągnąć wniosek, że jeżeli społeczny problem coraz bardziej krótkowzrocznego społeczeństwa został zauważony w roku 1864, to znaczy, że skok cywilizacyjny związany z rewolucją przemysłową nastąpił „jedno pokolenie wstecz” – czyli około roku 1840 – 1844.

https://en.wikipedia.org/wiki/Monocle
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D1%8C
https://en.wikipedia.org/wiki/Philipp_von_Stosch
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D1%82%D0%BE%D1%88,%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF%D1%84%D0%BE%D0%BD
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kostrzyn_nad_Odr%C4%85
https://en.wikipedia.org/wiki/Neri_Maria_Corsini
https://en.wikipedia.org/wiki/Scissors-glasses
https://pl.wikipedia.org/wiki/Lorgnon
https://en.wikipedia.org/wiki/Lorgnette
https://en.wikipedia.org/wiki/Mus%C3%A9e_des_Lunettes_et_Lorgnettes_Pierre_Marly
https://en.wikipedia.org/wiki/George_Adams_(instrument_maker,elder)
https://it.wikipedia.org/wiki/George_Adams_senior
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%82
https://ru.wikipedia.org/wiki/Rodenstock_GmbH
https://de.wikipedia.org/wiki/Rodenstock
(Unternehmen)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Binokle
https://en.wikipedia.org/wiki/Pince-nez
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BD%D0%B5
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%87%D0%BA%D0%B8
https://de.wikipedia.org/wiki/Zwicker
https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_optics

 

Prawdziwa historia okularów i optyki.

Definicja z polskiej Wikipedii:

Ogniskowa, odległość ogniskowa – odległość między ogniskiem układu optycznego a punktem głównym układu optycznego, na przykład odległość środka soczewki od punktu, w którym skupione zostaną promienie świetlne, które przed przejściem przez soczewkę biegły równolegle do jej osi. Ogniskową można określić zarówno dla soczewek i ich układów, jak i dla zwierciadeł.

Odległość ogniskowa danego układu optycznego określa jego powiększenie.

Odwrotnością ogniskowej jest zdolność skupiająca układu optycznego.

Definicja z angielskiej Wikipedii.

Dioptria to jednostka miary mocy optycznej soczewki lub zakrzywionego lustra, która jest równa odwrotności ogniskowej mierzonej w metrach. (1 dioptria = 1/ m ) Jest to zatem jednostka długości wzajemnej. Na przykład 3-dioptriowa soczewka skupia równoległe promienie światła, w ogniskowej równej odległości 1⁄3 metra.

Angielska Wikipedia: „Idea oznaczania soczewek oparta na odwrotności ich ogniskowej w metrach została po raz pierwszy zasugerowana przez Albrechta Nagela w 1866 r. Termin „dioptre” został zaproponowany przez francuskiego okulistę Ferdinanda Monoyera w 1872 r., w oparciu o wcześniejsze użycie terminu „dioptrice” przez Johannesa Keplera”.

Czyli że ustalenie miary powiększenia soczewki, jako odwrotności ogniskowej „zasugerowano” w roku 1866, a wprowadzono pod nazwą „dioptria” w roku 1872.

Jak widzimy, w dwa lata po tym jak zauważono i zidentyfikowano problem krótkowzroczności (1864), pomyślano o produkcji okularów z wklęsłymi soczewkami. By można było produkować standardowe soczewki (wypukłe i wklęsłe), należało sprawę „ustandaryzować”.

Ale by lekarze mogli w roku 1864 zidentyfikować problem krótkowzroczności, należało stworzyć „standard widzenia” – przez jakiś czas „badając społeczeństwo”.

W roku 1861 (lub 1862), holenderski okulista Herman Snellen (February 19, 1834 – January 18, 1908), wymyślił sposób obiektywnej oceny jakości widzenia.

Jest to tak zwana „tablica Snellena”. Współcześnie tę tablicę testową unowocześnili Ian Bailey i Jan E Lovie-Kitchin (the National Vision Research Institute of Australia). Taka tablica nazywana jest LogMAR chart lub Bailey-Lovie chart albo ETDRS chart.

Należy to bardzo mocno podkreślić – tablica testowa Snellena służy do testowania stopnia krótkowzroczności!

Osoba badana odczytuje poszczególne rzędy znaków znajdujące się na tablicy, i będąc w znanej od niej odległości (3 metry, 5 metrów, 6 metrów, 12 metrów). Z odpowiednich tabel wiadomo, że ostre widzenie albo niedowidzenie jakiegoś rzędu znaków, bezpośrednio wskazuje nam jaką moc szkieł „minusowych” należy zastosować u pacjenta w celu korekcji jego krótkowzroczności.

Tablicę dobierano w sposób doświadczalny, wychodząc z założenia, że człowiek widzący „dobrze” (przeciętnie), jest w stanie odróżnić dwa elementy odległe od siebie o 1,75 mm, z odległości 6 metrów. Największe znaki (litery) miały taką wielkość, by człowiek z „normalnym wzrokiem”, mógł je przeczytać z odległości 60 metrów.

Nie będę w tym miejscu rozpisywał się o rozdzielczości ludzkiego oka, obiektywu fotograficznego i błony fotograficznej – choć to temat arcyciekawy, ale w tym miejscu poboczny…

Ważne, że problem złej ostrości widzenia zauważono już wcześniej i próbowano jakoś to określić. Angielska Wikipedia podaje nam nawet krótka kronikę.

.1843. – Testowanie wzroku zostało wynalezione w 1843 r. przez niemieckiego okulistę Heinricha Kuechlera (1811–1873) w Darmstadt w Niemczech. Kuechler argumentuje za potrzebą standaryzacji testów wzroku i tworzy trzy tabele do czytania, aby uniknąć zapamiętywania. /mój znak zapytania????/

.1854. – Eduard Jäger von Jaxtthal, okulista wiedeński, wprowadza ulepszenia do typów testów wykresów ocznych opracowanych przez Heinricha Kuechlera. Publikuje w języku niemieckim, francuskim, angielskim i innych językach, zestaw próbek do czytania w celu udokumentowania funkcjonowania wzroku. Używa czcionek, które były dostępne w Państwowej Drukarni w Wiedniu w 1854 roku, i opisuje je liczbami z katalogu tej drukarni, znanej obecnie jako „liczby Jäger’a”.

.1862. – Herman Snellen, holenderski okulista, publikuje w Utrechcie swoją „Optotypi ad visum determinandum” („Probebuchstaben zur Bestimmung der Sehschärfe”), pierwszą kartę wizualną opartą na „Optotypach”, zalecającą potrzebę standaryzowanych testów wzroku. Optotypy Snellena nie są identyczne z literami testowymi stosowanymi obecnie. Zostały wydrukowane czcionką „Egyptian Paragon” (tj. przy użyciu znaków szeryfowych).

.1872. – Ferdinand Monoyer (9 May 1836 – 11 July 1912) wprowadza pojęcie „dioptria” oraz test wzroku zwany „tablicą Monoyer’a.

.1888. – Edmund Landolt wprowadza do testów tak zwany „pierścień Landolta”, który później staje się międzynarodowym standardem. Jest to rodzaj litery „C” obracany o kąt 45 stopni.

.1894. – Theodor Wertheim w Berlinie przedstawia szczegółowe pomiary ostrości wzroku peryferyjnego (widzenie szerokokątne).

.1923 (lub 1925). – Powstaje tablica Gołowina – Siwcewa (The Golovin–Sivtsev Table – Таблица Головина-Сивцева) stosująca znaki cyrylicy oraz „znaki Landolta”

.1978. – Hugh Taylor tworzy „Tumbling E Chart” dla analfabetów, później wykorzystaną do badania ostrości wzroku aborygenów australijskich

Dodać należy dla porządku, że istnieją jeszcze testy wzroku dla dorosłych – „gwiazda Siemensa”, oraz specjalny test dla dzieci przedszkolnych (nie znających alfabetu) – „Tablica Orłowej”. Niestety, nie znalazłem dat powstania tych tablic testowych.

https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_optics
https://pl.wikipedia.org/wiki/Dioptria
https://en.wikipedia.org/wiki/Dioptre
https://en.wikipedia.org/wiki/Focal_length
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ogniskowa
https://en.wikipedia.org/wiki/Visual_angle
https://en.wikipedia.org/wiki/Visual_cortex
https://en.wikipedia.org/wiki/Visual_acuity

https://en.wikipedia.org/wiki/Jaeger_chart
https://en.wikipedia.org/wiki/Snellen_chart
https://pl.wikipedia.org/wiki/Tablica_Snellena
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%A1%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B0
https://en.wikipedia.org/wiki/LogMAR_chart
https://en.wikipedia.org/wiki/Visual_acuity
https://en.wikipedia.org/wiki/Franciscus_Donders
https://en.wikipedia.org/wiki/Herman_Snellen
https://en.wikipedia.org/wiki/Edmund_Landolt
https://en.wikipedia.org/wiki/Landolt_C
https://en.wikipedia.org/wiki/Peripheral_vision
https://en.wikipedia.org/wiki/Golovin%E2%80%93Sivtsev_table
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%E2%80%94_%D0%A1%D0%B8%D0%B2%D1%86%D0%B5%D0%B2%D0%B0
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%A1%D0%B8%D0%B2%D1%86%D0%B5%D0%B2%D0%B0
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%9E%D1%80%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B2%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B0_%D0%A1%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%B0
https://en.wikipedia.org/wiki/Siemens_star
https://en.wikipedia.org/wiki/Lea_test
https://en.wikipedia.org/wiki/Monoyer_chart
https://en.wikipedia.org/wiki/Ferdinand_Monoyer
https://en.wikipedia.org/wiki/Sloan_letters
https://en.wikipedia.org/wiki/E_chart

 

Pierwsze wnioski


Таблицы Сивцева (слева) и Головина (справа). Tablica Siwcewa (1925) z lewej strony. Tablica Gołowina (1923) stosująca „pierścienie Landolt’a” z prawej strony.

Jeżeli założymy, że krótkowzroczność jest „chorobą cywilizacyjną” – a świadczą o tym badania ludów pierwotnych, które „się cywilizują” i stają się krótkowzroczne, to można z tego wyciągnąć wniosek, iż rewolucja przemysłowa zaczęła się nie w Anglii, ale w pasie idącym od Wiednia, przez Berlin do Holandii – obejmując też tereny obecnej Słowacji, Czech i Polski. I pierwsze „okulistyczne efekty” tej rewolucji zauważyli niemieccy lekarze w roku 1843. Na terenie Wysp Brytyjskich zupełnie nie zauważono problemu!

Wydaje się, że pierwsze testy „czcionkowe” dla osób znających łaciński alfabet powstają w latach 1854 – 1862. Ale dopiero w roku 1872 problem ten jest albo tak doniosły, albo istnieje już możliwość produkowania standardowych szkieł pomniejszających, że wprowadza się pojęcie „dioptrii” i standaryzację ostrości wzroku umożliwiającą dobór standardowej soczewki.

Dopiero w roku 1888 Edmund Landolt wymyśla sposób testowania wzroku dla analfabetów. Czyli, że „na okulary korekcyjne” mógł sobie pozwolić nawet krótkowidz analfabeta. Z tego by wynikało, że około roku 1888 zaczęły być dostępne tanie szkła optyczne „minusowe” dla krótkowidzów.

A dopiero w latach 1923-1925 powstaje „tablica Gołowina – Siwcewa” gdzie stosuje się obok siebie na dwóch tablicach znaki cyrylicy oraz „znaki Landolta”. Z tego ostatniego mamy potwierdzenie, iż w tych latach przystąpiono w ZSRR do diagnozowania krótkowzroczności, oraz że właśnie się pojawiła powszechna nauka pisania i czytania.

 

Wróćmy do Zeissa

Przypomnę: https://kodluch.wordpress.com/2019/03/17/%e2%99%ab-off-topic-geodezja-i-kartografia-czesc-5-zakonczenie/
https://kodluch.wordpress.com/2018/02/28/%e2%99%ab-off-topic-scientific-american-1855-czesc-2/
https://kodluch.wordpress.com/2019/07/13/%e2%99%ab-off-topic-metalurgia-15-lopata/
https://kodluch.wordpress.com/2019/05/25/%e2%99%ab-off-topic-metalurgia-6-stal-zlewana/
https://kodluch.wordpress.com/2019/03/26/%e2%99%ab-off-topic-epoka-brazu-czesc-i/
https://kodluch.wordpress.com/2019/02/05/%e2%99%ab-off-topic-geodezja-i-kartografia-czesc-2/

Oficjalnie było tak – pamiętajmy, że hutnictwo szkła idzie ręka w rękę z produkcją stali. Łączy je ten sam problem – uzyskiwanie wysokich temperatur.

. 1829. – paryski optyk Charles Chevalier buduje pierwsze układy achromatyczne dwóch sklejonych ze sobą soczewek – wklęsłej i wypukłej. Soczewki takie wykorzystywali w swych aparatach fotograficznych Niépce oraz Daguerre. /mój komentarz – bardzo wątpliwa i nieprawdopodobna informacja/

.1833. – Joseph Whitworth ( 1803 – 1887) skonstruował precyzyjną tokarkę do gwintów metalowych. W latach 30-stych XIX wieku, Whitworth „opracował metodę wytwarzania dokładnych płaskich powierzchni (płyta traserska – płyta pomiarowa ), co doprowadziło to do eksplozji rozwoju precyzyjnych instrumentów wykorzystujących te techniki tworzenia płaskiej powierzchni jako podstawy do dalszej budowy precyzyjnych kształtów”. /Pierwsza mechaniczna, dokładna szlifierka do płaszczyzn/

.1840 . – Słowak, Józef Petzval, wymyślił i zbudował achromatyczny obiektyw w którym były soczewki wklęsłe i wypukłe, sklejone ze sobą. Zupełnie podobnie jak w obiektywie Zeissa o nazwie „Tessar” z roku 1902, zbudowanym przez Paula Rudolpha. / Mój komentarz – czym klejono soczewki? Bardzo wątpliwa informacja/

.1841. – Whitworth opracował nowy calowy system gwintów, zwany systemem Whitwortha. Opracował też śrubę mikrometryczną. /To przewrót!/

. 1843. – do klejenia soczewek zaczęto stosować „balsam kanadyjski” – – rodzaj żywicy pewnego gatunku drzew iglastych rosnących w Kanadzie (Abies balsamea). Wikipedia: „From about 1830 molten Canada balsam was used for microscope slides, then Canada balsam in solution was introduced in 1843, becoming popular in the 1850s.” /Komentarz: odkryto w roku 1843, ale zastosowano przed rokiem 1860/

.1846 . – Powstaje zakład Zeissa / moim zdaniem data legendarna/

.1851 – 1857. – Karl Maximilian von Bauernfeind, skonstruował pryzmat optyczny który został później zastosowany w teodolitach. / Od tego momentu można zacząć myśleć o lornetkach pryzmatycznych – powstają końcem XIX wieku/

.1857. – Carl Wilhelm von Siemens wraz z bratem Friedrichem patentuje pomysł na wysokotemperaturowy, regeneracyjny „piec gazowy” do produkcji szkła. Niektóre źródła twierdzą, że zbudowali taki piec.

.1858. – Siemens osiągnął temperaturę 1400 °C.

.1859 – „stal Kruppa” zastąpiła spiż (rodzaj brązu cynkowego), stosowany do tego momentu w produkcji luf broni strzeleckiej

.1860. – Carl Zeiss zaangażował do współpracy naukowca Ernsta Abbe, który opracował teoretyczne podstawy produkcji szkła optycznego. „Teorię soczewki” opracował Abbe, na podstawie matematycznych prac Helmholtz’a z roku 1874, które były z kolei rozwinięciem prac optycznych Lagrangea. /Stąd wynika, że teorię soczewki Abbe zaczął tworzyć po roku 1874/

.1862 – 1864 – Pierre-Émile Martin ( ur. 18 sierpnia 1824 w Bourges, zm. 23 maja 1915 w Fourchambault), udoskonalił piec płomieniowy do wytopu stali konstrukcji sir Carla Siemensa.

.1864. – Martin odkupił licencję od Siemensa na jego piec płomieniowy i opracował proces prowadzący do produkcji stali.

Po roku 1865 zaczęto pierwsze próby z produkcją stali w piecach martenowskich.

W roku 1867 odbyła się Wystawa Światowa w Paryżu. Po raz pierwszy pokazywano „piec gazowy do wytopu stali” Siemensa. Zachwyceni komentatorzy piszą: „nareszcie można bez trudności dojść do temperatury w której się topi stal”.

.1868 – Robert Forester Mushet otrzymuje pierwsze próbki „stali narzędziowej”

.1868 – Dimitrij Konstantinowicz Czernow opracował zagadnienie przemian fazowych stali (diagram fazowy żelazo-wegiel).

.1871 . – Abbe opracował pierwszy na świecie refraktometr, opisał go w książce w roku 1874. Od tego momentu można produkować stal i szkło o powtarzalnych własnościach. / 13 lat po wynalezieniu pierwszego pryzmatu!/

.1876 – 1878. – Stowarzyszenie Bochum uruchomiło osiem pieców Siemensa – Martina, dzięki którym stal mogła być produkowana przez dodawanie złomu i wapna. Nowa stalownię S-M została wybudowana dzięki doświadczeniom nad usprawnieniem technologii Bessemera w Bochum przez Augusta Thyssena z roku 1878.

.1879. – Otto Schott opracował szkło nadające się do produkcji przyrządów optycznych. / zaczyna się „era optyki”/

.1883 – Friedrich Fischer i Wilhelm Höpflinger zbudowali pierwszą maszynę do szlifowania kulek łożyskowych. „Teraz kulki mogą być produkowane z bardzo małym odchyleniem od idealnej formy”. Wikipedia: „Ten pomysł jest uważany za historyczny początek przemysłu łożysk tocznych”. Do roku 1891 tworzy się „wielka trójka ze Schweinfurtu” – centrum europejskiego i światowego przemysłu łożyskowego ( Kugelfischer, Fries & Höpflinger oraz Fichtel & Sachs). / Moim zdaniem, to historyczny początek NOWOCZESNEGO przemysłu. Od szlifowania kulek łożyskowych do szlifowania soczewek to tak blisko jak od topienia szkła do topienia stali. Choć z drugiej strony, wielopłaszczyznowa szlifierka do szlifowania soczewek jest naprawdę niezwykle wyrafinowanym i ogromnie skomplikowanym mechanicznie urządzeniem/

.1884. – Powstaje wspólne przedsiębiorstwo Zeissa, Abbego i Schotta – huty szkła optycznego w Jenie – Glastechnische Laboratorium Schott & Genossen (Schott & Associates Glass Technology Laboratory). Data ta jest podawana w kilku miejscach Wikipedii jako data rozpoczęcia produkcji szkła optycznego.

.1884 – Otrzymano szkło sodowe i optyczne (borosilicate crown glass) – uzyskano 1675 °C (Abbe, Schott i Zeiss). Patent – rok 1887.

.1885 – Dimitrij Konstantinowicz Czernow zbadał i wyznaczył optymalne warunki hartowania stali eutektoidalnych. Wcześniejsze przełomowe prace Czernowa: 1868 i 1878. Metalurgia przestaje być „przypadkowym rzemiosłem” a staje się „nauką i przemysłem”. / tak samo optyka/

.1888 – Floris Osmond (1846-1912) stosuje w badaniach nad stalą elektryczny pirometr. Rozwija prace Czernowa, tworzy diagram Fe – Ni i podstawy metalografii. Metalurgia ostatecznie staje się „nauką i przemysłem”. / Pirometr – to także podstawa produkcji szkła/

.1893. – Opatentowano trójsoczewkowy układ achromatyczny – Dennis Taylor (The Cooke triplet). /Powstaje „nowoczesna” optyka/

.1894 – Frederick Winslow Taylor opracowuje metodę produkcji „współczesnej” stali narzędziowej.

.1902. – Paul Rudolph konstruuje w zakładach Zeissa achromatyczny obiektyw „Tessar”, zbudowany ze sklejonych ze sobą soczewek wklęsłych i wypukłych. Powtórzenie „pomysłu Petzwala” z 1840 roku. / możemy mówić o masowo produkowanych soczewkach dla krótkowidzów/

.1908 (lub w 1912 – strona Zeiss’a) – Moritz von Rohr (z Łążyna pod Toruniem) i Zeiss (z pomocą H. Boegeholda i A. Sonnefelda ) opracowali kuliste soczewki punktowe Zeiss Punktal, które dominowały w polu soczewek okularowych przez wiele lat. Była to pierwsza sferyczna soczewka jednoogniskowa, która zapewniała optymalizację szerszego kąta widzenia. / krótko mówiąc, dopiero od 1908 można mówić o dobrym widzeniu przez osoby noszące okulary/

.1980. – Firma Schott AG opatentowała metodę precyzyjnego wytłaczania szklanych soczewek.


Lens grinding machine, circa 1836

https://en.wikipedia.org/wiki/Schott_AG
https://en.wikipedia.org/wiki/Duran_(glass)
http://www.astrosurf.com/gap47/T400/Machine/1-machines-histoire_eng.htm
https://ethw.org/Lenses
https://www.edmundoptics.com/resources/application-notes/optics/all-about-aspheric-lenses/
https://en.wikipedia.org/wiki/Fabrication_and_testing_of_optical_components
https://en.wikipedia.org/wiki/Optical_instrument
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Jacob_Bausch
https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrotom
https://en.wikipedia.org/wiki/Microtome
https://en.wikipedia.org/wiki/Superfinishing
https://en.wikipedia.org/wiki/Hockney%E2%80%93Falco_thesis#Optical_glass
https://en.wikipedia.org/wiki/Aspheric_lens
https://en.wikipedia.org/wiki/Corrective_lens
https://pl.wikipedia.org/wiki/Aberracja_sferyczna

 

Świat „mikro”

Jeżeli poczytać życiorysy naukowców żyjących od średniowiecza do XIX wieku, to zauważymy, że niemal co drugi był „szlifierzem soczewek” (lens grinder). I w wolnych chwilach pomiędzy badaniami i pisywaniem grubych książek, konstruował teleskopy albo mikroskopy. Nauka nie daje odpowiedzi na to jak taki naukowiec znajdował czas na pisanie prac naukowych, podczas trwającego latami kręcenia korbą skomplikowanej maszyny do szlifowania jednej soczewki, oraz skąd teleportował sobie takie zaawansowane mechanicznie urządzenia jak szlifierka do soczewek. I dlaczego przez 300 lat budowania mikroskopów i teleskopów nikt nie pomyślał by wyprodukować szkła dla daleko i krótkowidzów?

Nie będę omawiał baśniowej historii mikroskopu – Czytelnik może się z tym zapoznać w poniższych linkach.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikroskop_optyczny
https://en.wikipedia.org/wiki/Optical_microscope
https://en.wikipedia.org/wiki/Timeline_of_microscope_technology

W tym momencie musimy wrócić do lupy i „świata mikroorganizmów”.

W drugiej połowie XVIII wieku i w pierwszej połowie wieku XIX, naukowcy doszli do wniosku, że tak zwane „rudy darniowe” są „dobrem odnawialnym”. To znaczy, że co 9 lat ruda darniowa „znów się odtwarza”. Inaczej mówiąc – kopano tę „rudę darniową”, a jak się złoże wyczerpało, po 9 latach znów w tym samym miejscu wznawiano wydobycie. Uczeni doszli do wniosku, że odpowiedzialne za to są „mikroorganizmy”.

Ja tego nie zmyślam!

Szczegółowo o tym będzie w kolejnych częściach. W chwili obecnej, nauka już nie twierdzi że ruda darniowa „odtwarza się co 9 lat”, ale powstawała przez tysiące lat, i tworzyły ją mityczne „żelazobakterie” („bakterie żelazowe”). Taka jest mocna i nieprzemijająca wiara naukowców…

By w umysłach XVIII i XIX wiecznych naukowców powstała myśl o tym, że może istnieć „mikroorganizm”, musiał być jakiś „dowód”, jakieś badania w tym zakresie. A jedynym narzędziem, które pozwala zobaczyć „świat mikro” jest lupa i jej rozwinięcie, czyli mikroskop.

Musimy więc wrócić do chyba wszystkim znanej lupy, czyli szkła powiększającego.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Bakterie_%C5%BCelazowe
https://pl.wikipedia.org/wiki/Lupa
https://pl.wikipedia.org/wiki/Lupa_zegarmistrzowska
https://en.wikipedia.org/wiki/Magnifying_glass
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D1%83%D0%BF%D0%B0

Standardowa lupa ma powiększenie dwukrotne (2x), co odpowiada długości ogniskowej 25 cm, co daje nam „siłę powiększenia” równą 4 dioptrie. A dlaczego tak? Ano, dlatego, że optymalna ostrość wzroku człowieka na bliskie odległości to 25 cm. Jeżeli będziemy skracać ogniskową, to wyjdziemy za przedział 10-25 cm i po prostu nie będziemy w stanie widzieć obrazu „powiększanego przez lupę”. By zwiększyć powiększenie lupy, należy zastosować układ dwusoczewkowy – odsunąć niejako obraz pozorny tworzony przez lupę, tak by znalazł się w polu ostrości naszego widzenia.

Zegarmistrze stosują najczęściej lupki o powiększeniu od 3,5 X do 7 X. Cytat: „zegarmistrz najczęściej w czasie prac montażowych posługuje się lupą o powiększeniu 3-4 x, przy prostowaniu i układaniu włosa około 7 x, a przy sprawdzaniu czopów i kamieni 10-15 x.

Powiększenia większe niż 6 x można uzyskać jedynie układami trójsoczewkowymi – „tripletami”. A „triplet” to system soczewek wklęsłych i wypukłych albo sklejonych ze sobą balsamem kanadyjskim, albo odpowiednio oddalonych od siebie. Dlatego, że już przy powiększeniu soczewki rzędu „6 x”, obraz pozorny musiał by być obserwowany przez oko człowieka w odległości mniejszej jak 10 cm od oka. By ten obraz „oddalić” na odległość „dokładnego widzenia”, należy dodać kolejne soczewki. Aby było ciekawiej, takie soczewki w triplecie nie tylko są wypukłe i wklęsłe, ale muszą być wykonane z różnych i ściśle określonych gatunków szkła, różniących się współczynnikiem załamania światła – w celu kompensacji aberracji sferycznej i chromatycznej.


Obiektyw Petzvala – podobno rok 1840



Triplet Crooka. Patent z 1893 (Dennis Taylor i T. Cooke & Sons ). Szkło wklęsłe w środku wykonuje się z „flint glass”, szkła „powiększające” z „crown glass”.

Obecne lupy jubilerskie są zazwyczaj „tripletami”. Ale nawet lupą „tripletową” nie jesteśmy w stanie uzyskać większego powiększenia niż „30 x”.

Lupę tripletową o powiększeniu 30 X, wymyślił i skonstruował Charles Sheldon Hastings (November 27, 1848 – January 31, 1932) – prawdopodobnie około roku 1901 (mój domysł na podstawie różnych informacji).

Oczywiście, Wikipedia plecie bajki o stosowanych powszechnie w wieku XIX lupach Henry Coddington’a (1798/9, Oldbridge, County Meath — 3 March 1845, Rome), produkowanych podobno od 1829, oraz o równie powszechnych wtedy lupach skonstruowanych przez Charles Stanhope ( 3rd Earl Stanhope aka Charles Mahon, 3rd Earl Stanhope – 3 August 1753 – 15 December 1816 – to ten jegomość od prasy drukarskiej) – prawdopodobnie po roku 1770.

Tę „powszechnie stosowaną w XIX wieku lupę”, ponownie wymyślił René Prudent Patrice Dagron (17 March 1817 – 13 June 1900) – w roku 1857 i nazwał „lupą Stanhope’a”. Jego wynalazek wzbudzał podziw po roku 1864, gdy pokazał światu możliwość zobaczenia mikrofotografii o powierzchni 1 mm kwadratowego, gdzie sfotografowane było naraz 450 osób.

To też oczywiście informacje Wikipedii a nie moja wyobraźnia.

https://en.wikipedia.org/wiki/Triplet_lens
https://en.wikipedia.org/wiki/Cooke_triplet
https://en.wikipedia.org/wiki/Flint_glass
https://en.wikipedia.org/wiki/Crown_glass_(optics)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Obiektyw_Petzvala
https://en.wikipedia.org/wiki/Petzval_lens
https://en.wikipedia.org/wiki/Petzval_field_curvature
https://en.wikipedia.org/wiki/Doublet_(lens)
https://en.wikipedia.org/wiki/Charles_S.Hastings
https://de.wikipedia.org/wiki/Charles_S._Hastings
https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_Coddington
https://en.wikipedia.org/wiki/Coddington_magnifier
https://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Stanhope,_3rd_Earl_Stanhope
https://en.wikipedia.org/wiki/Ren%C3%A9_Dagron
https://en.wikipedia.org/wiki/Stanhope
(optical_bijou)

Ale bajek i baśni „naukowych” jest tyle związanych z optyką i fotografią, że przyszło by mi tu chyba zanudzić Czytelnika…

Ważne jest to, że zwiększanie powiększenia lupy związane jest ze zmniejszaniem się ogniskowej. Przy powiększeniach rzędu „5 X” – ogniskowa jest tak krótka, że lupą niemal dotykamy oglądanego przedmiotu. Lupa zasłania nam przedmiot i zasłania światło!

 

Przerywnik – bajka Wikipedii

„Historia…

Leeuwenhoek w XVII wieku opanował umiejętność wytwarzania małych pojedynczych soczewek szklanych o bardzo krótkiej ogniskowej. Jego jednosoczewkowe lupy dawały powiększenie do 250 razy.

Średnica tych soczewek wynosiła około 1 mm.

Rekordowe jego soczewki miały ogniskową 0,3 mm i osiągały powiększenie do 900 razy, jednak jakość obrazu przy tak wielkich powiększeniach była bardzo słaba.

Praktyczne zastosowanie znajdowały lupy o powiększeniu 200–300.

Na początku XVIII wieku wytwarzano lupy w kształcie cyrkla kreślarskiego. Na jednej nóżce mocowało się obserwowany przedmiot, do drugiej była przymocowana miniaturowa soczewka dająca kilkusetkrotne powiększenie.

Ponieważ głębia ostrości obrazu otrzymywanego przy pomocy takiej lupy była bardzo mała, ostrość regulowało się delikatnie pokręcając śrubą z bardzo drobnym gwintem, jak w zerownikach kreślarskich, regulując rozstaw nóżek cyrkla, a tym samym odległość soczewki od obserwowanego przedmiotu.”

Przypomnę, że gwint – w tym „drobny” do śrub mikrometrycznych wymyślił i wykonał Whitworth w latach 1830 -1840.

 

Wracamy do mikroskopu


Ogólnie biorąc, mikroskop to dwie lupy (dwa zestawy soczewek wypukłych). Obiektyw ma bardzo duże powiększenie. Dlatego niemal dotyka „badanego obiektu”. Dlatego też powiększony obraz powstaje tuż za soczewką. Zestaw szkieł okularowych służy do „przeniesienia tego obrazu” tak, by znalazł się on w polu „dobrego widzenia” ludzkiego wzroku – odpowiednik 25 cm.

Z tej racji, że soczewka obiektywu niemal dotyka obserwowanego obiektu, obiektyw zasłania nam światło padające na obiekt. Jak rozwiązano ten problem? Ano, dodano jeszcze: „stolik przedmiotowy, na którym umieszcza się preparat, np. na szkiełku podstawowym, przykryty szkiełkiem nakrywkowym, kondensor, który koncentruje światło formując z niego stożek, oraz źródło światła (dawniej zwierciadło, obecnie najczęściej żarówka halogenowa), które służy do naświetlania badanego obiektu.

Czyli że bez jakiegoś sztucznego doświetlenia badanego mikroskopem obiektu nie jesteśmy w stanie nic zobaczyć! Potrzebujemy idealnie wyszlifowane dwa cieniutkie szkiełka oraz jakieś źródło światła, które oświetli nam obiekt od dołu!

Szanowny Czytelnik już zauważył pewnie ten paradoks. Do końca XIX wieku nie ma ani teoretycznych, ani technicznych możliwości zbudowania trójsoczewkowej lupy, dającej powiększenie 30 X (trzydzieści razy).

A tymczasem „ojciec mikrobiologii”, Antoni van Leeuwenhoek (ur. 24 października 1632 w Delfcie; ochrzczony 4 listopada 1632 jako Thonius Philipszoon – zm. 26 sierpnia 1723 tamże), „zajął się produkcją mikroskopów ze szkieł powiększających. Obserwował pod mikroskopem powiększającym około 240x m.in.: strukturę kości i mięśni, krwinki czerwone, bakterie, orzęski i plemniki. Obalił teorię samorództwa przez znalezienie jaj much.”

Ale wcześniej byli „ Zacharias Janssen i jego ojciec Hans. Na przełomie XVI i XVII wieku skonstruowali urządzenie złożone z trzech teleskopowo połączonych rur z dwoma soczewkami na końcach – okularem i obiektywem. Mikroskop umożliwiał 10-krotne powiększenie. Mikroskop ten powstał w 1590 roku

Wikipedia (tłumaczenie elektroniczne): „Van Leeuwenhoek przez całe życie utrzymywał, że istnieją aspekty budowy mikroskopu „które zachowuję tylko dla siebie”, w szczególności jego najbardziej krytyczny sekret, w jaki sposób stworzył soczewki. Przez wiele lat nikt nie był w stanie zrekonstruować technik projektowania van Leeuwenhoeka, ale w 1957 r. C. L. Stong zastosował stopienie cienkiej szklanej nici zamiast polerowania i z powodzeniem stworzył działające modele mikroskopu projektowego van Leeuwenhoek’a. Taką metodę odkryli również niezależnie A. Mosolov i A. Belkin w rosyjskim nowosybirskim Państwowym Instytucie Medycznym.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Zacharias_Janssen
https://en.wikipedia.org/wiki/Zacharias_Janssen
https://pl.wikipedia.org/wiki/Antoni_van_Leeuwenhoek
https://en.wikipedia.org/wiki/Antonie_van_Leeuwenhoek


Engelbert & Hensoldt 1870

Sprawę budowy mikroskopów przed odkryciami Zeissa i jego zespołu mamy chyba jasną…

Dlatego odkryta przez Christiana Gottfrieda Ehrenberg’a (19 April 1795 – 27 June 1876), w roku grupa „mikroorganizmów” które jakoby tworzyły sobie „rudę żelaza” w postaci rudy darniowej, została przez niego określona w roku 1843 „wodorostami” i była całkowitą zagadką dla nauki aż do roku 1888. A w roku 1888, już były pierwsze mikroskopy, więc znany rosyjski mikrobiolog Winogradzki ( Сергей Николаевич Виноградский) zbadał te mikroorganizmy i ustalił ich współczesną nazwę „żelazobakterie”.

Wikipedia: „W latach 50. XIX wieku Louis Pasteur odkrył, że mikroorganizmy spowodowały psucie się żywności, obalając teorię samorództwa. W latach 80. XIX wieku Robert Koch odkrył, że mikroorganizmy są przyczyną chorób: gruźlicy, cholery i wąglika.”

Jak Czytelnik zauważył, „teorię samorództwa” obalił już raz Antoni van Leeuwenhoek jakieś 150 lat wcześniej!

Angielska Wikipedia (tłumaczenie elektroniczne): „Wydajność mikroskopu optycznego zależy od jakości i prawidłowego wykorzystania systemu soczewek kondensatora do skupienia światła na próbce i soczewki obiektywu do przechwycenia światła z próbki i utworzenia obrazu. Wczesne instrumenty były ograniczone, dopóki ta zasada nie została w pełni doceniona i opracowana od końca XIX do pierwszych lat XX wieku, i do momentu, gdy lampy elektryczne były dostępne jako źródła światła.

W sierpniu 1893 r. August Köhler opracował kluczową zasadę oświetlania próbek, iluminację Köhlera, która ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia teoretycznych granic rozdzielczości mikroskopu świetlnego. Ta metoda oświetlenia próbki zapewnia równomierne oświetlenie i pokonuje ograniczony kontrast i rozdzielczość narzucone przez wczesne techniki oświetlenia próbki.

Dalszy rozwój oświetlenia próbki nastąpił po odkryciu kontrastu fazowego przez Fritsa Zernike w 1953 r. i różnicowym podświetleniu kontrastu interferencyjnego przez Georgesa Nomarskiego w 1955 r.

Kiedy Köhler dołączył do Zeiss’a w 1890 roku, Ernst Abbe i specjalista ds. szkła Otto Schott już utorowali drogę do ulepszeń mikroskopów poprzez ich wkład w precyzyjną teorię optyczną i opracowanie odpowiednich formuł produkcji szkła. Wiedza Köhlera i jego technika oświetlenia pomogły ulepszyć optykę mikroskopu, aby osiągnąć optymalną rozdzielczość, wykorzystując całą moc rozdzielczą obiektywów Abbego.”

Jak widzimy, w sierpniu 1893 mikroskop uzyskał ostatni element składowy, który utworzył znany nam współcześnie mikroskop optyczny. Zanim do tego doszło, należało opracować pozostałe elementy układanki.

Podejrzewam, że Carl Zeiss miał „wizję optyki”. Do tego doszedł jego talent do otaczania się odpowiednimi ludźmi. I niewątpliwie, Zeiss skądś brał przez dziesięciolecia ogromne pieniądze na badania.

Zarabiać można było dopiero po opracowaniu metody masowej produkcji szkieł do okularów, mikroskopów, lunet, lornetek i innych przyrządów optycznych. A to już wiek XX!

Streszczenie elektronicznego tłumaczenia Wikipedii:

W roku 1870 Ernst Abbe opracował jeden z kluczowych elementów mikroskopu – kondensor, czyli układ optyczny służący do równomiernego oświetlenia np. przedmiotu w mikroskopie. Było to rozwinięcie praktyczne pomysłu Zeissa. Kondensory Abbego były trudne w użyciu dla powiększeń powyżej 400 X. I o dziwo nie został on w Europie uznany za przydatny ani niezbędny, głównie „z powodu niezrozumienia podstawowych zasad optycznych”. Europejscy producenci mikroskopów, tacy jak francuska firma Nachet, korzystali z gorszych rozwiązań. Gdy znamienity niemiecki bakteriolog, Robert Koch, poskarżył się Ernstowi Abbe, że był zmuszony kupić achromatyczny kondensator Seiberta do swojego mikroskopu Zeiss’a w celu wykonania zadowalających zdjęć bakterii, Abbe stworzył bardzo dobry projekt achromatycznego kondensora w roku 1878.

Ale „nie było by Abbego bez Czapskiego”.

Siegfried Czapski (polski Żyd, urodzony w Koźminie Wielkopolskim w Księstwie Poznańskim 28.05.1861 – zmarł w Weimarze 29.06.1907). Po ukończeniu dwóch fakultetów we Wrocławiu, a potem po naukach w Berlinie pod okiem Hermann von Helmholtz’a i Gustava Robert Kirchhoff’a, w roku 1884 został asystentem Ernsta Abbego, a od 1886 został formalnym pracownikiem Zeiss’a. Wygląda na to, że Abbe był typowym naukowcem, ważne było dla niego wymyślanie nowych teorii a nie ich upublicznianie. Czapski, korzystając z notatek Abbego i konsultując się z Otto Schottem oraz z Leopoldem Dippelem z Darmstadt, opracował 300-stronicową część Handbuch der Physik Adolfa Winkelmanna (Encyklopedia fizyki) pod tytułem Theorie der optischen Instrumente nach Abbe (Teoria instrumentów optycznych według Abbe).

Dzieło wydane jako osobna publikacja encyklopedii zostało okrzyknięte kluczowym dziełem w dziedzinie optyki technicznej.

Później Czapski wniósł wielki wkład w projektowanie i produkcję nowych układów optycznych mikroskopów, następnie pracował nad techniczną implementacją „mikroskopu lornetkowego” w oparciu o pomysły przedstawione przez amerykańskiego biologa Horatio S. Greenougha.

W roku 1891, Czapski został jednym z trzech dyrektorów zarządzających koncernem Zeiss’a i Schott’a.

Powyższy i poniższy fragment to moje streszczenie elektronicznego tłumaczenia Wikipedii.

Dzięki zdolnościom inżynierskim i menadżerskim Czapskiego, firma Zeiss’a rozpoczęła produkcję soczewek fotograficznych w 1890 roku, optycznych przyrządów pomiarowych w 1892/93, lornetek pryzmatycznych w 1893/94 (opracowanie oparte na pomyśle Czapskiego!!!), instrumentów astronomicznych w 1897 roku i pomiarowych urządzeń optycznych w 1901 roku.

To tyle jeżeli chodzi o optykę! Na podstawie powyższych informacji, pojawiają się całkiem zasadne zastrzeżenia co do możliwości używania przez Pasteur’a (Louis Pasteur ( December 27, 1822 – September 28, 1895) mikroskopu w roku 1850.

Chyba, że zaczął używać mikroskopu po roku 1887, gdy został szefem Pasteur Institute…

Wszak wszystkie odkrycia Instytutu zaczynają się po roku 1894, czyli od momentu gdy w Jenie opracowano nowoczesny, prawdziwy i działający mikroskop…

https://en.wikipedia.org/wiki/Christian_Gottfried_Ehrenberg
https://pl.wikipedia.org/wiki/Christian_Gottfried_Ehrenberg
https://de.wikipedia.org/wiki/Christian_Gottfried_Ehrenberg
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3,%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%93%D0%BE%D1%82%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%B4
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3,%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%90%D0%B2%D0%B3%D1%83%D1%81%D1%82
https://de.wikipedia.org/wiki/Carl_August_Ehrenberg
https://en.wikipedia.org/wiki/Microorganism
https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikroorganizm
https://en.wikipedia.org/wiki/Microscope
https://en.wikipedia.org/wiki/August_K%C3%B6hler
https://en.wikipedia.org/wiki/K%C3%B6hler_illumination
https://en.wikipedia.org/wiki/Condenser_(optics)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kondensor
https://en.wikipedia.org/wiki/Siegfried_Czapski
https://de.wikipedia.org/wiki/Siegfried_Czapski
https://en.wikipedia.org/wiki/Moritz_von_Rohr
https://en.wikipedia.org/wiki/Nonimaging_optics
https://en.wikipedia.org/wiki/Leonhard_Sohncke
https://de.wikipedia.org/wiki/Leonhard_Sohncke
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Leonard_Riddell
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_Pasteur
https://en.wikipedia.org/wiki/Pasteur_Institute
https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Koch
https://pl.wikipedia.org/wiki/Robert_Koch
https://en.wikipedia.org/wiki/Binoculars
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D1%8C
https://de.wikipedia.org/wiki/Fernglas


A 30× Hastings triplet magnifier. Lupa tripletowa Hastingsa.

 

Post Scriptum

W latach 1863 – 1869, Lew Tołstoj (ur. 28 sierpnia?/9 września 1828 w Jasnej Polanie, zm. 7 listopada?/20 listopada 1910 w Astapowie), napisał książkę „Wojna i pokój” – pierwsze wydanie nosiło tytuł „Wojna i świat” (data wydania: 1865–1869). Głównym bohaterem powieści jest Piotr Bezuchow (także Pierre Bezuchow (ros. Пётр {Пьер} Кири́ллович Безу́хов)). Co ciekawe, reżyserzy wszystkich ekranizacji tej powieści, pokazują nam bohatera jako krótkowidza, stale noszącego okulary.

Nie dotarłem do pierwszego wydania książki, by sprawdzić jak autor opisał głównego bohatera. Ale noszenie okularów jeszcze w czasie I WŚ było mało popularne, a sto lat wcześniej okulary i do tego wyposażone w „pomniejszające szkła” były absolutnie niemożliwe!

To tak, jakby w Bitwie pod Grunwaldem używano pistoletów maszynowych!

https://pl.wikipedia.org/wiki/Piotr_Bezuchow
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojna_i_pok%C3%B3j
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%8C%D0%B5%D1%80_%D0%91%D0%B5%D0%B7%D1%83%D1%85%D0%BE%D0%B2
https://pl.wikipedia.org/wiki/Lew_To%C5%82stoj


Lornetka apryzmatyczna. Takie lornetki produkowano do roku 1893. Warto wiedzieć, że klasyczne „lornetki teatralne” to „apryzmatyczne” lunetki z jednym szkłem wypukłym a jednym wklęsłym.

vvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvv

ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ

Zgodnie z sugestiami Czytelników, tym którym podoba się moja „pisanina”, umożliwiłem składanie osobistych podziękowań…

Można podziękować poprzez portal „Patronite”:

https://patronite.pl/blogbruska

Lub przez PayPal:

blogbruska@gmail.com

ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ ʘ

vvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvv

= = = = = = = = = = = = = = = = = =

Do tłumaczenia tekstów można stosować na przykład:
http://free-website-translation.com/

= = = = = = = = = = = = = = = = = =

♫ – OFF TOPIC – SPIS TREŚCI tematów „OT”
https://kodluch.wordpress.com/2018/03/16/%e2%99%ab-off-topic-spis-tresci-tematow-ot/

https://kodluch.wordpress.com/about/

= = = = = = = = = = = = = = = = = =

Jedna uwaga do wpisu “♫ – OFF TOPIC – Trochę optyki

Dodaj komentarz

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s