♫ – OFF TOPIC – Dymitriada – część 1



Koronacja Maryny Mniszek w Moskwie nad Morzem Czarnym

♫ – OFF TOPIC – Dymitriada – część 1

Słowo wstępne…

Przyznaję, że moje „plany wydawnicze” zmienił wpis Pana Wadima „Vaduhana”, mówiący o „dymitriadzie” i Marynie Mniszech…
https://vaduhan-08.livejournal.com/390578.html

Z uwagi na to, że zgromadziło mi się trochę materiału na powyższy temat, postanowiłem uzupełnić rozważania Pana Wadima, gdyż sprawa ta wiąże się z planowanymi tematami związanymi z Krzyżakami, srebrem i postanowieniami sejmu z pierwszej połowy XVII wieku.

Oficjalna wersja wydarzeń…

Wikipedia pisze tak:

Maria (Marianna) Mniszchówna Georgii de Magna Kończyce de M.K. Mniszech Palatini de Sendomirensis, była córką Jadwiga Tarłównej i Jerzy Mniszcha. Ros. Мари́на Ю́рьевна Мни́шек, Мариа́нна Мни́шек; ur. ok. 1588 w Laszkach Murowanych, zm. 1615 w Kołomnie.

Wychowana została według przyjętych wówczas wzorców, które od dobrze urodzonych panien wymagały umiejętności: pisania, czytania, haftowania, szycia i śpiewu.

Na początku 1604 roku podczas pobytu Konstantego Wiśniowieckiego u Jerzego Mniszcha w Samborze poznała Dymitra Samozwańca, który podróżował w orszaku kniazia na spotkanie z królem polskim Zygmuntem III Wazą w Krakowie. W tym też prawdopodobnie czasie zostały podjęte pierwsze zabiegi o zeswatanie młodej panny z pretendentem do tronu moskiewskiego.

Maria-Maryna-Marianna miała wtedy 16 lat.

Po opuszczeniu dworu królewskiego Dymitr ponownie odwiedził Jerzego Mniszcha. Podczas pertraktacji związanych z organizacją Dymitriady zostały podjęte decyzje o zaręczynach rosyjskiego pretendenta z córką wojewody sandomierskiego.

26 maja 1604 roku Dymitr i Jerzy Mniszech spisali kontrakt, w którym polski szlachcic zapowiedział wydanie córki za Samozwańca, gdyby temu udało się zdobyć tron rosyjski. W zamian wojewoda sandomierski miał uzyskać milion złotych polskich oraz księstwa siewierskie i smoleńskie. Maryna natomiast po ślubie otrzymać miała liczne nadania ziemskie i księstwa pskowskie oraz nowogrodzkie.

30 czerwca 1605 roku Dymitr Samozwaniec I zasiadł na tronie w Moskwie. Zgodnie z umową Maryna wyruszyła do Rosji jako narzeczona cara. Przed wyjazdem otrzymała zgodę króla polskiego na małżeństwo i 27 listopada 1605 roku w Krakowie poślubiła przyszłego męża per procura. Ślubu w językach polskim i ruskim udzielił biskup krakowski, kardynał Bernard Maciejowski. W zastępstwie cara wystąpił poseł rosyjski, Afansij Własiew. Na uroczystości byli obecni m.in.: król Zygmunt III Waza, księżna Anna Wazówna, królewicz Władysław Waza i nuncjusz apostolski Klaudiusz Rangoni.

17 kwietnia 1606 roku Maryna wraz z orszakiem przekroczyła granicę Rzeczypospolitej. 12 maja 1606 roku uroczyście wjechała do Moskwy i 18 maja jako pierwsza w dziejach Rosji kobieta została koronowana na carycę. Ceremonii w Soborze Uspieńskim na Kremlu przewodniczył patriarcha moskiewski, Ignacy, który udzielił też Dymitrowi i Marynie ślubu w obrządku bizantyjskim.

Wspólne rządy małżonków trwały zaledwie kilkanaście dni. Większą ich część spędzili na uroczystościach weselnych. Dali się poznać jako radykalni reformatorzy, z uwagi na niespotykane do tej pory w Rosji obyczaje.

Małżeństwo i panowanie pary carskiej zostało gwałtownie przerwane nad ranem 27 maja 1606 roku, gdy z inspiracji bojara Wasyla Szujskiego doszło w Moskwie do zamachu stanu. Zbuntowany tłum mieszczan wdarł się na Kreml i zabił Dymitra Samozwańca. Maryna uniknęła losu męża. Najpierw udało jej się wykupić kosztownościami z rąk oprawców, a później uciec z pałacu pod spódnicą ochmistrzyni Barbary Kazanowskiej. Została jednak schwytana podczas rzezi obozu polskiego i 2 czerwca 1606 roku uwięziona. Nowy car Wasyl IV Szujski potraktował ją jako zakładniczkę i zesłał wraz z ojcem do Jarosławia.

Carowa Maryna i Jerzy Mniszech przebywali w jarosławskim areszcie do maja 1608 roku. Na mocy rozejmu między carem Wasylem IV Szujskim i królem Zygmuntem III Wazą Mniszchowie odzyskali wolność i otrzymali prawo wyjazdu z Rosji.

Podczas podróży powrotnej do Rzeczypospolitej wojewoda sandomierski, wciąż żądny bogactw, postanowił zawrócić i przyłączyć się do oblegającej Moskwę II Dymitriady. Przekonał też córkę, aby uznała za swojego męża Dymitra Samozwańca II.

20 września 1608 roku Maryna spotkała się z Łżedymitrem w obozie tuszyńskim i publicznie rozpoznała w nim cudownie ocalonego męża. Następnie w obecności bernardyna Antoniego Lubelczyka potajemnie go poślubiła. W zamian za oszustwo Dymitr Samozwaniec II zobowiązał się wypłacić jej ojcu 300 tysięcy rubli i ofiarować 14 miast na pograniczu z Rzecząpospolitą. Carowa odzyskała natomiast szansę powrotu do władzy.

Maryna przebywała u boku nowego małżonka w Tuszynie do 1610 roku. Gdy Dymitr Samozwaniec II, nie potrafiąc poradzić sobie z utrzymaniem dyscypliny w wojskach zaciężnych, uciekł w styczniu 1610 roku do Kaługi, przejęła kontrolę nad obozem i przez kilka tygodni próbowała ratować sytuację. Po dezercji armii udała się do obozu Jana Sapiehy. Po odbudowaniu sił przez Łżedymitra powróciła do męża i udała się z nim ponownie pod Moskwę. Para zajęła na swoją rezydencję monaster św. Nikoły, skąd prowadziła pertraktacje z hetmanem Stanisławem Żółkiewskim.

Po śmierci Dymitra Samozwańca II w grudniu 1610 roku Maryna utraciła całkowitą kontrolę nad armią II Dymitriady. Nie zaprzestała jednak walki o władzę w Rosji. Nie chciała iść na ustępstwa wobec króla polskiego i wracać do Rzeczypospolitej. W 1611 roku urodziła Iwana Dymitrowicza i związała się z atamanem Kozaków dońskich, Iwanem Zaruckim. Wspólnie z nowym mężem, który zobowiązał się osadzić jej syna na moskiewskim tronie, stworzyła państwo kozackie w na obszarze południowego dorzecza Wołgi ze stolicą w Astrachaniu. Stamtąd prowadziła wojnę przeciwko odradzającemu się Carstwu Rosyjskiemu. W 1613 roku Sobór Ziemski przy okazji elekcji Michała I Romanowa przyjął uchwałę wykluczającą Marynę i jej syna z wszelkich praw do tronu.

W maju 1614 roku w Astrachaniu wybuchł bunt wojska, którego nie udało się opanować Iwanowi Zaruckiemu. Carowa Maryna wraz z synem i mężem zmuszeni zostali do ucieczki. W drodze zostali pojmani i przekazani carowi Michałowi I. Nowy władca Rosji nakazał zabić Iwana Zaruckiego i małego Iwana Dymitrowicza. Podczas publicznej egzekucji w Moskwie atamana kozackiego wbito na pal, chłopca, który miał wtedy trzy lata, natomiast powieszono[8]. Według jednego z przekazów, chłopiec był zbyt lekki aby umrzeć na skutek zerwania kręgów szyjnych, dlatego umierał powoli dusząc się.

Śmierci uniknęła tylko Maryna. Została przewieziona do Kołomny i uwięziona w jednej z baszt na tamtejszym kremlu. Zmarła na wiosnę 1615 roku, prawdopodobnie skrytobójczo zamordowana.

Piękna bajeczka, nieprawdaż?

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fc/Marina_Mniszech_betrothal_01.JPG
Ślub

Tło wydarzeń…

A teraz spróbujmy poszerzyć naszą wiedzę na temat tła wydarzeń i zastanowić się jak to się mogło stać, że dwudziestoparolatka z Małopolski czy Galicji, dobrze urodzona panienka, posiadająca umiejętności: pisania, czytania, haftowania, szycia i śpiewu, stała się „parodniową reformatorką” Cesarstwa Moskiewskiego a potem dowódcą i przywódcą jakiegoś „państwa kozackiego” wokół Astrachania. Co ciekawe, Sobór Ziemski wyklucza Marynę i jej syna z wszelkich praw do tronu. Czyli, jakby oficjalnie te prawa miała, mimo że wszystko wyglądało na hucpę i lipę?

Aby wszystko pojąć musimy „wrócić się” o jedno stulecie, do czasów Bony Sforza. Ale „na dokładnie” zrobimy to później, by nie zamęczyć się nadmiarem informacji.

Więc na razie cofamy się do czasów moskiewskiego cara, Iwana IV, zwanego „Groźnym” – ros. Иван IV Васильевич lub Иван Грозный, ur. 25 sierpnia 1530 w Kołomienskoje, zm. 18 marca 1584 w Moskwie) z dynastii Rurykowiczów, syn Wasyla III i Heleny Glińskiej.

Okres jaki nastąpił w Rosji po jego śmierci w roku 1584, przypomina niezwykle niespokojny okres początków „wolnych elekcji w Polsce”, po śmierci Zygmunta II Augusta – 1572.

Przypomnę za Wikipedią:

„Anna Jagiellonka 13 grudnia 1575 roku na Rynku Starego Miasta w Warszawie została wybrana w wolnej elekcji królem Polski i wielkim księciem Litwy, ostatecznie dzień później stronnictwo szlacheckie pod przewodnictwem Jana Zamoyskiego uznało ją za króla „Piasta”, „przydając jej na małżonka” księcia siedmiogrodzkiego Stefana Batorego.

Kilkakrotnie dochodziło na przestrzeni lat do podwójnych elekcji:

12 grudnia 1575 roku stronnictwo habsburskie obrało królem cesarza Maksymiliana II Habsburga, lecz ostatecznie królem wybrano jego kontrkandydata – Stefana Batorego. Sam Maksymilian zmarł niedługo potem – 12 października 1576 roku.

19 sierpnia 1587 roku większość poparła Zygmunta III Wazę, lecz trzy dni później Jakub Woroniecki, biskup kijowski, popierany przez grupę magnatów ogłosił królem Maksymiliana III Habsburga. Ten 27 września tego samego roku zaprzysiągł pacta conventa. Pokonany w bitwie pod Byczyną, na mocy traktatu bytomsko-będzińskiego. 9 marca 1589 roku zrzekł się tytułu króla Polski.”

Przypomnieć warto, że „Bitwa pod Byczyną” była jakby kopią Bitwy pod Grunwaldem i w wyniku tej potyczki Polska odzyskała słowackie kopalnie srebra. Ważną rolę w tych wydarzeniach odgrywał książę Władysław Opolski – jakby kopia Władysława Opolczyka z czasów Jagiełły. Po stronie Polski (a raczej Zygmunta III Wazy) w Bitwie pod Byczyną walnie wystąpili Kozacy (Tartarzy? Złota Orda?).

We wszystkich pierwszych „wolnych elekcjach” kandydatami wspieranymi przez szlachtę ruską i litewską był Iwan IV Groźny oraz jego syn Fiodor I (1557 – 1598, panował w latach 1584 – 1598 ). Szlachta polska i litewska uważała, że sposób w jaki Iwan Groźny „zabrał się za bojarów” powinien zostać wprowadzony w Polsce i na Litwie.

I tak, w wyniku wolnej elekcji (5 kwietnia – 20 maja 1573 ) królem został wybrany Henryk Walezy. Mimo, że mu się w Polsce bardzo podobało – był zaszokowany istnieniem toalet i bieżącej wody na Wawelu ( wynalazki zupełnie nieznane w Europie Zachodniej ) – ucieka z Polski by zająć tron króla Francji. Zabiera ze sobą pieczęcie królewskie i do końca swego życia pieczętuje się i tytuuje się „królem Polski”.

Podobno Walezy wywiózł także z Polski komplet widelców, które po raz pierwszy w życiu zobaczył w Polsce, bo widelce nie były znane wtedy w Europie Zachodniej.

12 maja 1575 mija termin wyznaczony Henrykowi Walezemu na powrót do kraju. 8.11.1575 zbiera się II Wolna Elekcja. Królową Polski zostaje siostra Zygmunta Augusta, Anna Jagiellonka (nie należy jej mylić z cesarzową Anną Jagiellonką (1503–1547), żoną cesarza Ferdynanda I Habsburga, matką Maksymiliana II Habsburga, ani z innymi „Annami Jagiellonkami” ). Część szlachty „wybiera jej za męża” cesarza Maksymiliana II Habsburga a druga część szlachty wybiera lennika Osmanów-Ottomanów Stefana Batorego (wychowanka Habsburgów). Niektóre źródła twierdzą, że również Iwan IV Groźny też został wtedy wybrany królem Polski. Jednak car formalnie nie bierze udziału w „polskich zabawach”. Choć formalnie uczynił carem i przekazał „godność carską” na ręce chana kasymskiego Symieona Biekbułatowicza i przybył do Polski.

Co ciekawe, Anna Jagiellonka wspiera Batorego a nie syna swojej krewnej, Anny Jagiellonki. A jeszcze ciekawsza jest sprawa rywalizacji Polski, Cesarstwa Rzymskiego i Ottomanów w walce o Siedmiogród, oraz rywalizacja Zygmunta Augusta i Iwana Groźnego oraz Danii o wpływy w „Państwie Krzyżackim”. Car ogłosił krucjatę przeciwko „niewiernym w Inflantach”, a w wyniku „I Wojny Północnej”, dokonano podziału „państwa krzyżackiego”, pomiędzy Polskę, Moskwę i Danię.

Stefan Batory i jako lennik Konstantynopola zwiększa płaconą przez Polskę kontrybucję na rzecz Konstantynopola do 25 tysięcy florenów. Nie wiemy czy jest to jednorazowa, czy raczej coroczna kontrybucja. W zamian za zwiększenie tego podatku, Konstantynopol zezwala Batoremu na unię Polski i Siedmiogrodu.

Batory obiecał „odebrać od Moskwy ziemie zabranie”. Poszukując funduszy na nową wojnę z Rosją, Batory 22 września zgodził się na przejęcie kurateli (faktycznej regencji) nad chorym umysłowo księciem pruskim Albrechtem Fryderykiem Hohenzollernem przez jego brata stryjecznego margrabiego Ansbach Jerzego Fryderyka. Warunkiem przeniesienia lenna było złożenie hołdu królowi polskiemu i wpłacenie 200 000 guldenów do kasy królewskiej. Istotnie 20 lutego 1578 margrabia Jerzy Fryderyk von Ansbach złożył hołd lenny Stefanowi Batoremu, przed kościołem św. Anny przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie.

Chcąc skłonić szlachtę do uchwalenia nowych podatków na wojsko zaciężne, Batory zezwolił na utworzenie w 1578 roku Trybunału Koronnego, który przejmując kompetencje władcy stał się najwyższym sądem apelacyjnym dla Korony Królestwa Polskiego. W 1581 roku powstał Trybunał Główny Wielkiego Księstwa Litewskiego o takich samych kompetencjach.

W wojnach z Moskwą korzystał z wojsk węgierskich oraz żołnierzy siedmiogrodzkich, rekrutowanych głównie spośród Rumunów i Szeklerów.

Dalej Wikipedia i historycy opisują bajkowe zdarzenia, o tym jak Batory „przeprowadził trzy zwycięskie kampanie zaczepne na terytorium państwa rosyjskiego, do których zmobilizował przeciwko 200-tysięcznej armii rosyjskiej ok. 48 tys. żołnierzy wraz z silną artylerią oblężniczą. Batory zreorganizował wojsko (utworzono piechotę wybraniecką wyposażoną w rusznice i toporki do budowy mostów i umocnień polowych). Korzystał także z bardzo przydatnej w zdobywaniu twierdz formacji piechoty węgierskiej. W czasie pierwszej kampanii zdobył w sierpniu 1579 Połock.

29 maja 1580 w Wilnie miała miejsce ceremonia wręczenia Batoremu papieskich darów – czapki i miecza.”

Darujemy sobie te bajki, bo w jednym z kolejnych odcinków zapoznam Czytelnika z ustawami sejmowymi, z których wynika, że pierwsza artyleria pojawiła się w Polsce pół wieku później.

Ważne jest coś innego. Zarówno Batory, jak i car Iwan Groźny, niemal synchronicznie „ujarzmiali miasta bałtyckie”. Batory prowadził wojnę z Gdańskiem (17 kwietnia 1577 wojska batoriańskie pobiły Gdańszczan w bitwie pod Lubiszewem), zaś w lipcu car Iwan IV Groźny uderzył na czele 40-tysięcznej armii na Inflanty by po raz nie wiem który „uspokoić Rygę, Dorpat, Salis, Parnawę, Rewel i Gulbene ” – co doprowadziło do wybuchu I wojny polsko-rosyjskiej (1577-1582).

Ale zanim wrócę do cara Iwana Groźnego, spróbuję przypomnieć dalsze dzieje „wolnej elekcji”.

12 grudnia 1586 umiera król Stefan Batory i 30.06.1587 rozpoczyna się Trzecia Wolna Elekcja. Do walki staje czterech Habsburgów, ponownie syn Iwana Groźnego, car Fiodor I Romanow, oraz Zygmunt III Waza. 19 sierpnia 1587 sejm wybiera za króla Wazę (syn króla szwedzkiego Jana III Wazy i królewny polskiej Katarzyny Jagiellonki, po kądzieli wnuk króla Zygmunta Starego i królowej Bony. Ojciec królów polskich Władysława IV i Jana Kazimierza.), a 22 sierpnia 1587 inna część sejmu wybiera na króla Wielkiego Mistrza Krzyżackiego, Maksymiliana III Habsburga, zwanego der Deutschmeister ((ur. 12 października 1558 w Wiener Neustadt, zm. 2 listopada 1618 w Wiedniu) – arcyksiążę, wielki i niemiecki mistrz zakonu krzyżackiego w latach 1590–1618, regent Styrii w latach 1593–1595, regent Tyrolu w latach 1612–1618. Pochodził z austriackiej linii dynastii Habsburgów. Był piątym synem cesarza Maksymiliana II Habsburga i Marii Hiszpańskiej. Bratem cesarzy Rudolfa II Habsburga i Macieja Habsburga. )

Po koronacji Zygmunta III Wazy Jan Zamoyski postanowił rozprawić się z wojskami arcyksiążęcymi i zmusić przebywającego na Górnym Śląsku Maksymiliana III Habsburga do zrzeczenia się praw do korony polskiej. Hetman przygotował plan wojenny i na początku 1588 roku sprowokował arcyksięcia do decydującej potyczki zbrojnej.

Do starcia dwóch wodzów doszło 24 stycznia 1588 roku pod Byczyną. Bitwa zakończyła się klęską Habsburga. Maksymilian znalazł się w niewoli Jana Zamoyskiego. Hetman obszedł się z jeńcem łagodnie. Najpierw zaprosił go do swojej kwatery, a później zabrał do Zamościa, gdzie Maksymilian został ojcem chrzestnym córki Zamoyskiego i Gryzeldy Batorówny. Później arcyksiążę zaczął jednak sprawiać kłopoty. Gdy wykryto próbę jego ucieczki Zamoyski zdecydował się uwięzić arcyksięcia i umieścił go na zamku w Krasnymstawie. Na mocy układu bytomsko-będzińskiego podpisanego 10 marca 1589 roku Maksymilian Habsburg odzyskał wolność i w lipcu tego samego roku opuścił Rzeczpospolitą.

Jak wiemy, Maksymilian III ( a raczej nadal mu wierni stronnicy z Wielkiego Księstwa Litewskiego i Prus Królewskich ) został pokonany w bitwie pod Byczyną, na mocy traktatu bytomsko-będzińskiego. 9 marca 1589 roku zrzekł się tytułu króla Polski.

Pomimo obietnic stawianych w warunkach uwolnienia nie zrzekł się tytułu króla polskiego i używał go do 1598 roku.

Wikipedia: „Po opuszczeniu Królestwa Polskiego wyjechał do Czech. Następnie zajął się sprawami ustrojowymi zakonu krzyżackiego. W 1590 roku zawarł kompromis z Henrykiem von Bobenhausenem i objął oficjalnie urząd wielkiego mistrza. W 1593 roku został wyznaczony przez cesarza regentem Styrii. Od tej pory brał udział w działaniach wojennych na terenie Bałkanów przeciwko Imperium Osmańskiemu. Początkowo był podkomendnym Macieja Habsburga, później osobiście dowodził cesarską armią na Węgrzech i w Chorwacji. Nie odniósł żadnych znaczących zwycięstw i po sześciu latach kampanii wojennych powrócił do Niemiec. Osiadł w Mergentheim, gdzie rezydował do 1602 roku.

W 1599 roku powrócił do spraw zakonnych i przygotował reformę zgromadzenia krzyżackiego, która miała miejsce w 1606 roku. Utworzył w Mergentheim seminarium duchowne dla księży krzyżackich, równocześnie zlikwidował gałąź żeńską zgromadzenia oraz instytucje półbraci i familiarzy Zakonu.

W 1612 roku objął regencję w Tyrolu i zamieszkał w Innsbrucku. Odniósł tam sukces jako zdolny i zaradny administrator dzięki oszczędności i rozsądnej polityce fiskalnej.

Od początku XVII wieku zaangażował się w sprawy polityki wewnętrznej państwa Habsburgów. Opowiadał się za kompromisem pomiędzy katolikami i protestantami. W 1617 i 1618 roku doprowadził do wyboru Ferdynanda II Habsburga na króla Czech i Węgier. W 1618 roku przyczynił się do aresztowania kardynała Melchiora Khlesla, odpowiedzialnego za politykę zagraniczną państwa Habsburgów.
W 1612 roku wyznaczył swoim koadiutorem Jana Eustachego von Westernacha. W 1616 roku funkcję tę powierzył biskupowi Karolowi Habsburgowi.”

Podsumowując powyższe informacje.

Po śmierci „ostatniego Jagiellona”, Zygmunta Augusta (7 lipca 1572), aż do „sejmu pacyfikacyjnego (od 6 marca do 23 kwietnia 1589 roku), na którym zwolennicy elekcji Habsburga przysięgli wierność królowi Zygmuntowi III, trwa walka o „polski tron”.

Rywalami są Habsburgowie, Osmanowie (przez wychowanka Habsburgów, Batorego) i Iwan Groźny. Z walki wychodzi zwycięsko „jagiellońska linia szwedzka”. Inaczej mówiąc, wpierw mamy próby utworzenia państwa „polsko-węgiersko-czeskiego”, potem faktyczne podporządkowanie Polski Ottomanom-Osmanom z Konstantynopola i zakończone sukcesem próby zawładnięcia „terytorium Smoleńska i Pskowa”, oraz faktyczne podporządkowanie Polsce (w tym momencie Konstantynopolowi), całego wybrzeża Bałtyku (od Gdańska po Inflanty). Następnie mamy zwrot akcji i całość staje się jednym państwem „polsko-szwedzkim”.

Polska odzyskuje – nie wiadomo kiedy „stracone” – kopalnie srebra na Słowacji, bo taki jest faktyczny i materialny efekt „Bitwy pod Byczyną”.

Ale równie ciekawe rzeczy dzieją się na wschód od Polski i Litwy


Koronacja Maryny Mniszchówny na carycę moskiewską

Car Iwan IV Groźny

Tercjarz jezuitów, Zygmunt III Waza (Z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów) panuje w Polsce od 19 sierpnia 1587 do 30 kwietnia 1632. Jego ojciec, król Szwecji Jan III Waza (1537 – 1592 ) był jednym z kandydatów na króla Polski w pierwszej i drugiej wolnej elekcji (1573 i 1575).

Iwan Groźny zmarł 3 lata wcześniej (1584), był wnukiem Iwana III Srogiego i Zofii Paleolog (bratanicy ostatniego cesarza bizantyńskiego, Konstantyna Dragazesa) , i synem Wasyla III,który był bratem Heleny Moskiewskiej, żony Aleksandra Jagiellończyka (wielka księżna litewska i niekoronowana królowa Polski). Helena zmarła bezdzietnie w roku 1513, pozostawiając po sobie 40 000 dukatów, które w znacznej mierze zebrała podczas pobytu na Litwie.

Od 4 grudnia 1533, Iwan IV został wielkim księciem moskiewskim, a carem „Wszechrusi” w latach 1547–1584. Był pierwszym władcą Rosji, który koronował się na cara 16 stycznia 1547 (tytuł ten nie był uznawany w Rzeczypospolitej).

Mój komentarz do powyższego stwierdzenia Wikipedii. Z punktu interesów Polski, Litwy oraz prawa, było to logiczne, gdyż „Ruś” to było „województwo ruskie”, czyli teren leżący na obszarze dzisiejszej Ukrainy. Zamieszkiwali to województwo Rusini, czyli „Rutene”. Dlatego wszyscy królowie oraz królowe Polski byli / były – „książętami Rusi” – terytorium na terenie obecnej Ukrainy. Nigdy, żaden polski król nie tytułował się „księciem moskiewskim”…

Do połowy XIX wieku, gdy zaczęto tworzyć „państwa narodowe”, ludzie utożsamiali się z nazwą geograficzną. Stąd, Mickiewicz uważał się za „Litwina”, Kopernika uważano za „Prusaka”, bo mieszkał na terenie Prus. Autentyczny Niemiec, Oskar Kolberg, który tyle zrobił dla zachowania folkloru Polski, Litwy i Rusi, uważał się za „Polaka”, z tej racji że tu mieszkał…

Wracając do Iwana Groźnego, bliskiego krewnego Jagiellonów, Habsbugów i Wazów szwedzkich, historia zrobiła z niego zupełnie niesłusznie syfilityka, okrutnika, zwyrodnialca i potwora.

Iwan IV zreformował państwo – co tak się podobało polskiej szlachcie – przy tym „był władcą o rozległych zainteresowaniach intelektualnych. Sięgał po pióro, i to nie tylko tocząc polemiki ze swymi przeciwnikami. Przypisuje mu się autorstwo utworów liturgicznych i udział w redagowaniu kronik. Iwan IV popierał rozwój sztuki, zwłaszcza architektury i malarstwa. W okresie jego rządów pojawił się w państwie moskiewskim druk.”

„Był siedmiokrotnie żonaty; trzy z jego żon zmarły za jego życia, z trzema się rozwiódł, ostatnia, Maria Nagoj (żona cara i caryca od 1580), przeżyła go.” Do ostatniej żony Iwana zaraz wrócimy, bo teraz musimy zapamiętać ciekawą informację. „Od jesieni 1575 na jedenaście miesięcy uczynił formalnym carem Symieona Biekbułatowicza, chana kasymskiego.”

A kim był Symeon, „chan kasymski”?

Długi cytat z Wikipedii, zawsze dziewicy:

„Symieon Biekbułatowicz (urodzony jako Sain-Bulat; ur. w I połowie XVI wieku – zm. 26 grudnia 1615?/5 stycznia 1616 w Moskwie) – formalny wielki książę moskiewski w latach 1575-6 u boku Iwana IV Groźnego, chan kasymski od 1567, książę twerski od 1576 do 1585 roku.

Był synem Biek-Bułat sultana, prawnukiem chana Wielkiej Ordy Ahmed-chana, a także bezpośrednim potomkiem Czyngis-chana. W 1573 roku przyjął chrzest i imię Symeon. Jesienią 1575 roku Iwan IV przekazał mu władzę, gdy udał się do Polski ubiegać się o koronę po ucieczce Henryka Walezego. Niestabilność psychiczna Iwana powodowała już wcześniej, że groził abdykacją lub wstąpieniem do klasztoru (m.in. w 1564). Dotychczasowy car do siebie kazał się zwracać jako do kniazia Iwana moskiewskiego, ale w nadaną sobie część księstwa włączył: Moskwę, Psków, Rostów, Dmitrow, Staricę, Rżew i Zubcow. Iwan mieszkał też wciąż w Moskwie i kontrolował królewskie regalia.

Formalnie też zwrócił się do Symieona o zgodę na konfiskatę majątków nieprzychylnych mu bojarów. W tym okresie w otoczeniu Iwana IV pojawiły się nowe postaci: Dymitr i Borys Godunow, Bogdan Bielski, Atanazy Nagoj i jego brat. W trakcie panowania Symieon brał udział w wojnach inflanckich, a także poślubił Anastazję mścisławską praprawnuczkę Iwana III Srogiego.

Symieon Biekbułatowicz został odsunięty od władzy w po jedenastu miesiącach, ale w zamian otrzymał tytuł wielkiego księcia twerskiego oraz Torżek we władanie.

Fiodor I pozbawił go władzy w tych miejscach w 1585 i włączył je bezpośrednio pod swoją władzę. W 1595 roku oślepł, winą za to obarczył hiszpańskie wino, przysłane przez Borysa Godunowa. Gdy ten rok później został carem, zmusił poddanych do uznania, że Symieon nie jest carem. 3 kwietnia 1606 roku Dymitr Samozwaniec I zmusił go do wstąpienia do Monastyru Świętego Cyryla Biełozierskiego, gdzie przyjął imię zakonne Stefan. Kolejny car Wasyl IV Szujski przeniósł go do monasteru Sołowki. W 1612 książę Pożarski za radą Soboru Ziemskiego przeniósł go z powrotem do pierwszego monastyru. Car Michał I Romanow pozwolił mu wrócić do Moskwy do Monasteru Simonowskiego. Zmarł w 1616 roku. Pochowano go w tymże monastyrze obok żony, która także została mniszką i zmarła w 1607 roku.”

Widzimy, że w momencie gdy w Polsce następuje I-sza i II-ga Wolna Elekcja, Car Iwan IV Groźny przekazuje władzę „chanowi Symeonowi” i udaje się do Polski by walczyć o polski tron. W otoczeniu cara pojawia się rodzina Nagoj i w roku 1580 car żeni się z Marią Nagoj.

Czy Maria Nagoj nie pochodziła z rodu „Ordy Nogajskiej”?

Cytat z Wikipedii:

„Orda Nogajska – konfederacja tureckich plemion koczowniczych powstała na Stepie Pontyjskim. W jej skład wchodziły terytoria pomiędzy Wołgą, Irtyszem, Morzem Kaspijskim i Morzem Aralskim. Nazwa pochodzi od imienia wybitnego wodza tatarskiego – Nogaja. Została utworzona przez Edygeja po uniezależnieniu się od Złotej Ordy około 1390 roku.

Podział Ordy Nogajskiej:

Wielka Orda Nogajska (pozostała na dawnych koczowiskach na wschód od dolnej Wołgi). Uznała dominację rosyjską po podboju chanatów kazańskiego i astrachańskiego przez Rosję (1552-1557).
Mała Orda Nogajska (orda kubańska) nad Morzem Azowskim pomiędzy Donem a Kubaniem – weszła w skład chanatu krymskiego. Część Nogajów, która nie chciała podporządkować się carom rosyjskim.
Orda Ałtyulska, nad rzeką Emba.
Nogajskie ordy przednie (od 1430) osiedlane przez Chanów Krymskich na stepach południowej Ukrainy i Besarabii:
orda budziacka (białogrodzka),
oda jambolucka (oczakowska),
orda dobrudzka (jedykulska),
orda jedysańska (odłam Małej Ordy Nogajskiej, powstała dopiero po 1720 roku).

Po 1630 roku buddyjska orda kałmucka, obca etnicznie i kulturowo Nogajom, wyparła ich z okolic dolnej Wołgi i zajęła stepowe obszary między rzekami Don i Jaik (dzisiejszy Ural) zakładając własne państwo (tzn. w przypadku ludów koczowniczych jest to przejęcie pastwisk).

Po wejściu ziem południowej Ukrainy w skład Imperium Rosyjskiego (ok. 1770) Wielkich Nogajów przesiedlono na nadazowskie równiny pomiędzy Donem a Kubaniem, a potem na stepy nadkaspijskie i besarabskie. Po wojnie krymskiej część ludności mieszkająca nad Morzem Czarnym przeniosła się do Turcji.”

https://pl.wikipedia.org/wiki/Orda_Nogajska
https://pl.wikipedia.org/wiki/Step_Pontyjski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Nogajskie_ordy_przednie
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chanat_Astracha%C5%84ski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chanat_Kaza%C5%84ski

Wracamy do cara i jego żon. Car miał po kolei takie żony: Anastazja Romanowna Zacharyna, Maria Tiemigriukowna, Marfa Sobakina, Anna Kołtowska, Maria Dołgoruka, Maria Nagoj.

Jak widać, car nie odróżniał się od typowych władców Europy tamtego okresu.

Z pierwszą żoną miał syna Dymitra. Wikipedia: „Dymitr Iwanowicz (1552-1553) – pierwszy carewicz wszechruski. Był pierworodnym synem Iwana Groźnego i Anastazji Romanowny Zacharyny. Po jego urodzeniu jego ojciec zażądał od bojarów uznania go za następcę tronu, lecz ci odmówili.
Zmarł w pierwszym roku życia wskutek nieszczęśliwego wypadku – utonął w rzece podczas podróży rodziców. Pierwszy rosyjski carewicz został pochowany w soborze św. Michała Archanioła (Archangielskim) razem z dziadkiem Wasylem III. Ukazana na płycie nagrobnej data śmierci różni się o dwa dni w stosunku do tej znanej z latopisów.”

Kolejny syn Iwana Groźnego zmarł w dziwnych okolicznościach. „Iwan Iwanowicz (ur. 1554, zm. 1581) – carewicz wszechruski, następca tronu Wszechrusi.

Był drugim synem Iwana Groźnego i Anastazji Romanowny Zacharyny (jego starszy brat Dymitr umarł przed jego narodzinami).

Wiódł zwyczajne życie następcy tronu – brał udział w spotkaniach państwowych, egzekucjach, wyprawach wojennych, przyjęciach delegacji zagranicznych – słowem, wszelkich czynnościach, które miały go przygotować do sprawowania władzy. Kandydował do tronu polskiego w czasie pierwszych elekcji.

Próbował również sił w innych dziedzinach – wiadomo, że napisał żywot świętego Antoniego Sijskiego.

Żenił się trzy razy: z Eudokią Saburową (1571), Paraskewą Sołową oraz Jeleną Szeremietiewą (1581). Ta ostatnia została pobita w czasie ciąży przez jego ojca, Iwan ujął się za nią i sam został przez ojca ciężko raniony. Zmarł kilka dni potem, po bezskutecznej kuracji.

Jako datę sporu z ojcem podaje się 16 listopada, a śmierci – 19 listopada, choć można spotkać i inne daty.”

Mój komentarz: wszystkie inne źródła świętej Wikipedii twierdzą że nigdy nie starał się o tron króla polskiego. Bo to Fiodor I był kandydatem na tron. Kandydował wraz ze swym ojcem, Iwanem Groźnym.

Wikipedia:

„Fiodor I (ur. 1557, zm. 7 stycznia?/17 stycznia 1598) – car Rosji w latach 1584–1598, syn Iwana IV (1533–1584) i Anastazji Romanowny Zacharyny. Ostatni przedstawiciel dynastii Rurykowiczów na tronie carskim.

Fiodor Iwanowicz był trzecim synem cara Iwana Groźnego, drugim, który dorósł wieku dojrzałego. Następcą tronu był jego starszy o trzy lata brat – Iwan. Fiodor w odróżnieniu od energicznego brata i ojca był człowiekiem spokojnym, niezwykle pobożnym i niezbyt inteligentnym. Nie był przygotowywany do pełnienia władzy, stale też chorował. W roku 1581 został niespodziewanie następcą tronu po tym, jak jego ojciec w czasie kłótni z carewiczem Iwanem ranił go śmiertelnie. Trzy lata później, po śmierci ojca, został koronowany na cara Wszechrusi (31 maja?/10 czerwca 1584).

Fiodor, jeszcze za życia ojca (w roku 1580), poślubił Irinę Fiodorowną Godunową (1557–1603), siostrę Borysa Godunowa – doradcy cara Iwana IV. Po objęciu tronu przez Fiodora I to Godunow sprawował faktyczne rządy. Car nie zajmował się sprawami państwowymi, troszczył się jedynie o swój pałac kremlowski. Tymczasem książę Borys Godunow w wojnie ze Szwecją (1590–1595) odebrał kilka miast w rejonie jeziora Ładoga i skutecznie bronił kraju przed wypadami tatarskimi z Krymu. Największym sukcesem za panowania Fiodora I było jednak powołanie patriarchatu w Moskwie. W roku 1588 przybył do Moskwy patriarcha Konstantynopola Jeremiasz II w celu poszukiwania pomocy i funduszy u najsilniejszego z prawosławnych władców. Godunow od razu rozpoczął starania, by w zamian za pomoc podniesiono metropolię moskiewską do rangi patriarchatu. Zwołany pospiesznie sobór wybrał Hioba na patriarchę „Moskwy i wszej Rusi”. Intronizacja odbyła się w obecności Jeremiasza II i cara Fiodora w soborze Uspieńskim 26 stycznia 1589.

Jakkolwiek Godunow okazał się zręcznym politykiem, to jednak sytuacja Rosji była w tym czasie katastrofalna. Kraj był wyczerpany po przegranej wojnie z Polską (wojna polsko-rosyjska 1577-1582) i krwawej polityce cara Iwana (opricznina). Ostatnie dwudziestolecie XVI wieku było bardzo ciężkie dla gospodarki państwa rosyjskiego. Chłopi buntowali się z powodu zwiększenia ucisku pańszczyźnianego i ograniczenia ich wolności przez poprzedniego cara. Godunow chciał ulżyć doli chłopów, nie mógł jednak wystąpić przeciw bojarom, na których opierało się carskie samodzierżawie. Kryzys społeczny widoczny wyraźnie za panowania Fiodora I miał się po jego śmierci przerodzić w głęboki kryzys polityczny, zwany Wielką Smutą. Jedną z przyczyn załamania się państwa rosyjskiego po śmierci Fiodora była sprawa następstwa tronu.”

I tu sprawa zaczyna się dalej gmatwać…

Wikipedia: „Małżeństwo Fiodora i Iriny przez lata pozostawało bezdzietne. Jedynym następcą tronu i ostatnim Rurykowiczem był więc przyrodni brat Fiodora, urodzony w roku 1582, Dymitr – syn Iwana IV i jego ostatniej (siódmej) żony, Marii Nagoj. Zaraz po tym jak Borys Godunow przejął ster rządów, zesłał młodego carewicza do Uglicza. Tam, w niezbyt jasnych okolicznościach, młody carewicz zginął 15 maja 1591 roku. Ówcześni dość powszechnie oskarżali o zamordowanie Dymitra samego Godunowa, który dążył do zagarnięcia tronu. Rok później, po niemal 12 latach małżeństwa Irina niespodziewanie urodziła córkę – Feodozję. Dziewczynka zmarła jednak w wieku dwóch lat (1594). Chorowity car nie doczekał się więcej potomków. Fiodor I był ostatnim z ciągu Rurykowiczów panujących w Moskwie od chwili powstania Księstwa Moskiewskiego. Po jego śmierci Sobór Ziemski obrał carem Borysa Godunowa (1598–1605). Za jego panowania jednak mieli pojawić się kolejni samozwańcy podający się za cudownie ocalałego carewicza Dymitra. Ostatnim władcą moskiewskim z dynastii Rurykowiczów był jednak Wasyl IV Szujski panujący w latach 1606-1610.”

Mamy taką sytuację. W 1584 umiera Iwan IV Groźny. W latach 1584–1598 carem jest Fiodor I, ale rządzi Borys Godunow, który jest carem w latach 1598–1605. Za jego panowania jednak mieli pojawić się kolejni samozwańcy podający się za cudownie ocalałego carewicza Dymitra. Ostatnim władcą moskiewskim z dynastii Rurykowiczów był jednak Wasyl IV Szujski panujący w latach 1606-1610.

Pewnie Czytelnik już zaczął wątpić w toczy kiedykolwiek dojdziemy do „Dymitrów”. Niestety, bez naświetlenia sytuacji na obszarze od Europy Środkowej po Ural, trudno zrozumieć wszystkie wydarzenia.



Ногай Урдасы. Nogaj Urdasy. Orda Nogajska. ok. 1390–1770

Kolejni „Dymitrowie”…

Podczas sprawowania władzy przez Fiodora I, żył sobie najmłodszy syn Iwana Groźnego, Dymitr Iwanowicz (1582–1591).

Wikipedia: „Dymitr carewicz – młodszy syn cara Rosji Iwana IV Groźnego i jego siódmej żony Marii Nagoj, książę uglicki, święty prawosławny.

Urodzony 19 października 1582 w Moskwie. Po śmierci ojca w 1584 roku został zesłany wraz z matką przez radę regencyjną do Uglicza, gdzie zginął w wieku 8 lat w niejasnych okolicznościach, najprawdopodobniej przebity nożem w czasie zabawy z kolegami 15 maja 1591 roku, w czasie ataku epilepsji. Jedna z licznych wersji wyjaśnień jego śmierci głosi, że matka chcąc uniknąć zarzutów o brak opieki nad dzieckiem stwierdziła, że chłopiec został skrytobójczo zabity na polecenie carskiego faworyta, Borysa Godunowa. O zabójstwo to oskarżano wiele osób, m.in. uglickiego lekarza – Polaka, co miało ułatwić później Polsce osadzenie na tronie moskiewskim Dymitra Samozwańca I. Plotka rozpowszechniana w następnych latach głosiła bowiem, że zmarły nie był wcale carewiczem Dymitrem, który w istocie zbiegł przed prześladowcami i ukrywał się przez dłuższy okres. Siedem lat później pogłoski te odżyły, kiedy zmarł car Fiodor I, brat Dymitra, a na tron wstąpił Borys Godunow, doradca Iwana i faktyczny władca w czasie panowania Fiodora.

Zagadkowa śmierć Dymitra, która przerwała ciągłość dynastii Rurykowiczów, uważana jest za jedno z kluczowych wydarzeń prowadzących do nastania wielkiej smuty.

W 1606 szczątki Dymitra zostały przeniesione do Moskwy, m.in. po to by udowodnić ostatecznie fakt jego śmierci. W 1609 roku Dymitr został kanonizowany przez Cerkiew prawosławną i jest m.in. czczony jako patron chorujących dzieci. Znane są liczne przypadki ich uzdrowień przypisywane wstawiennictwu św. Dymitra.”

Teraz tłumaczymy na język zrozumiały. Po śmierci Iwana Groźnego, Dymitr wraz z matką, Marią Nagoj, został zesłany do miejscowości Uglicz, gdzie umiera w dziwnych okolicznościach w roku 1591. A gdzie jest miejscowość Uglicz, „miejsce zesłania”? Ano to terytorium pogranicza Ordy Nogajskiej i Chanatu Kazańskiego. Jakby naturalne miejsce gdzie carewicz a raczej następca tronu i jego matka mogli czuć się bezpiecznie.

Wikipedia o miejscowości Uglicz rzecze tak: „W czasie panowania Iwana Groźnego miasto zostało przekazane jego młodszemu bratu, Jerzemu. Miejscowi mieszkańcy pomogli carowi zdobyć Kazań, wybudowali drewnianą twierdzę, która następnie została spławiona Wołgą do Kazania. Przez XVI wiek Uglicz rozkwitał politycznie i ekonomicznie, ale w kolejnych wiekach stracił na znaczeniu. Niewyjaśnione do końca okoliczności śmierci carewicza spowodowały później wieloletnią wojnę domową, gdy po śmierci ostatniego z Rurykowiczów, Fiodora Borys Godunow objął władzę. W 1601 Uglicz został przekazany byłemu narzeczonemu księżniczki Ksenii Godunowej – szwedzkiemu księciu Gustawowi.”

A kim był Gustaw?

Gustaw Eriksson Waza (ur. 28 stycznia 1568 w Nyköping, zm. 22 lutego 1607 w Kaszynie) – królewicz szwedzki, syn Eryka XIV i Katarzyny Månsdotter, następca szwedzkiego tronu w 1568.

„W 1599 w Szwecji panowało bezkrólewie. Riksdag zdetronizował króla Zygmunta, a Naczelnik Państwa, de facto regent – książę Karol Sudermański jeszcze nie został obrany królem. Kraj był pochłonięty przygotowaniami do wojny z Polską, a szlachta była podzielona na zwolenników i przeciwników księcia Karola. Tę sytuację chciał wykorzystać car rosyjski Borys Godunow posługując się Gustawem Erikssonem jako narzędziem intryg politycznych[5]. Nie wykluczał nawet osadzenia Gustawa na szwedzkim tronie zwiększając tym samym swoje wpływy w Skandynawii. Borys Godunow zaprosił Gustawa Erikssona do Moskwy obiecując mu rękę swojej córki Kseni (1582–1622), jak również cztery miasta w tym Kaługę. Gdy jednak zorientował się, że Gustaw jest człowiekiem słabym, pozbawionym ambicji politycznych[5], a ponadto odmówił przyjęcia religii prawosławnej, zerwał zaręczyny z córką i zabronił Gustawowi opuszczania Rosji. Nie otrzymał on również Kaługi, ale w ramach rekompensaty za zerwanie zaręczyn dostał w lenno miasto Uglicz. Ostatecznie zamieszkał w Kaszynie, gdzie zmarł przeżywszy 39 lat.”

Zauważamy, że Zygmunt III Waza jakby przestaje być królem Szwecji w roku 1599, choć zachowuje ten tytuł do swej śmierci w roku 1632.


Chanat Krymski i ordy przednie w drugiej połowie XVII wieku

Krótki skok w bok. O zakończeniu „unii polsko-szwedzkiej”

„Po złamaniu przez króla Zygmunta III zawartej umowy (obdarzanie katolików urzędami i godnościami, mianowanie m.in. burmistrzem Sztokholmu katolika, zmuszenie niekatolickich namiestników do złożenia przysięgi że będą ochraniać katolików i ich religię, zakładanie katolickich szkół) Karol Sudermański samowolnie i bez wiedzy Zygmunta III zwołał w 1595 roku w Söderköping sejm, który przeistoczył się w antykatolicką konfederację stanów niższych. Uchwalono: „usunięcie w ciągu 6 tygodni z całego państwa wszystkich sekciarzy, którzy przeciwstawiają się ewangelickiej religii, a przebywają w naszym kraju”.[1]. Po stronie króla polskiego opowiedziała się natomiast Finlandia, szlachta szwedzka i Sztokholm. Kraj stanął w przededniu wojny domowej.

Zygmunt wysłał z Polski poselstwo by przywołać do porządku niesfornego regenta. Ten zobowiązał się złożyć regencję na Riksdagu w Arboga. Był to tylko manewr, regent uzyskał zatwierdzenie swojej władzy i zaczął podburzać chłopów. Stronnicy polscy padli wówczas ofiarami prześladowań.

W roku 1598 sejm pozwolił Zygmuntowi III na wyprawę w celu spacyfikowania jego drugiego królestwa. Na zajętych statkach holenderskich i angielskich przeprawił się do Szwecji korpus interwencyjny. Złożony był głównie z wojsk najemnych niemieckich i węgierskich, wspartych polskimi armatami.

Kampania była jednak źle zaplanowana i wobec utraty kontaktu z korpusem Flemminga, który miał uderzyć z Finlandii, armia interwencyjna została pobita przez Szwedów w bitwie pod Linköping 25 września 1598. Sam Zygmunt został wzięty do niewoli i musiał wydać w ręce stryja swoich stronników, m.in. kanclerza Szwecji Eryka Sparre (zostali oni, w tym 5 senatorów, ścięci 20 marca 1600). W maju 1599 padł Kalmar, ostatnia twierdza w rękach polskich. 24 lipca 1599 Riksdag w Sztokholmie zdetronizował Zygmunta III. Unia przestała istnieć.”


Biome vegetation zones in and adjacent to the Pontic-Caspian steppe grasslands region of the Eurasian Steppe, in Eurasia.


Xacitaxan Xanlığı. Chanat Astrachański. Podbity w 1554 r. przez Iwana IV Groźnego i przyłączony do Księstwa Moskiewskiego. Inne źródła mówią o dacie końca Chanatu: 1557.

Wracamy do Dymitra Pierwszego
.

„Dymitr Właściwy”, syn Iwana IV, marł w roku 1591 w niejasnych okolicznościach. Marię Nagoj za brak dostatecznej opieki nad synem postrzyżono na mniszkę (dostała imię zakonne Marta) i umieszczono w klasztorze Nikołowyksińskim (na obszarze dzisiejszego Zbiornika Rybińskiego). W 1604 Borys Godunow wezwał ją do Moskwy w związku z pojawieniem się Dymitra Samozwańca I. Jednak nic nie wniosła do sprawy i odesłano ją z powrotem. Dopiero 18 czerwca 1605 roku uroczyście powróciła do Moskwy, uznając Dymitra Samozwańca I za swego syna. Następnie po jego zamordowaniu wyrzekła się poprzednich deklaracji i 3 czerwca 1606 uroczyście przywitała przeniesione z Uglicza szczątki świętego carewicza Dymitra. Zmarła w Moskwie w 1610 roku.

A teraz, zanim przejdziemy do „Dymitrów Samozwańców”, musimy wiedzieć, że w latach 1601 – 1603 „wielka susza w Rosji spowodowała głód w wielu rejonach kraju, niepokoje i wędrówki zbiegłych i bezdomnych chłopów, którzy porzucili swe miejsca zamieszkania. Niepokoje wzmagały też pogłoski o tym, że Dymitr, młodszy syn Iwana Groźnego, żyje i należy mu się dziedzictwo.

Klęska głodu w Rosji w latach 1601–1603 była największą w historii Rosji, zabijając prawdopodobnie jedną trzecią mieszkańców w czasie wielkiej smuty. Prawdopodobnie była ona związana z erupcją wulkanu Huaynaputina w Peru, który wyrzucił od 16 do 32 milionów ton pyłów do atmosfery, głównie tlenek siarki, tworząc kwas siarkowy (zobacz zima wulkaniczna). To powstrzymało promieniowanie słoneczne przed dotarciem do powierzchni ziemi, powodując masowy głód i mroźne zimy. Podczas tego dwuipółletniego okresu, tylko w samej Moskwie pogrzebano 127 tysięcy zmarłych. W całej Rosji głód doprowadził do śmierci ok. dwóch milionów ludzi. Głód mógł się przyczynić do obalenia cara Borysa Godunowa.”

Ciekawe, że takie globalne zjawisko wystąpiło tylko na wschód od Polski i Litwy… A może wszystkie burzliwe wydarzenia jakie opisują nam historycy od roku 1557 (zagadkowa śmierć Bony Sforza) do roku 1603, wydarzyły się w tych samych latach i były związane z Katastrofą i głodem w całej Europie?

„Człowiekiem, który pojawił się w Polsce w 1603 był moskiewski mnich Grzegorz Otriepiew. Nikt nie wierzył w jego rewelacje, jednak magnaci uznali, że jego obecność jest doskonałą okazją do przejęcia władzy w targanej konfliktami Rosji. Wojewoda sandomierski Jerzy Mniszech w zamian za poślubienie przez Dymitra Samozwańca swej córki Maryny Mniszchówny zgodził się poprzeć wyprawę na Rosję. Sejm w 1605 opowiedział się jednogłośnie przeciwko oficjalnemu angażowaniu sił Rzeczypospolitej w tę wyprawę. Hetman wielki koronny Jan Zamoyski nazwał projekt osadzenia Mniszchówny jako carowej za godny komedii Plauta lub Terencjusza. Również król Zygmunt III Waza przychylając się do opinii większości nie poparł jawnie tego przedsięwzięcia, pozwolił jednak w tajemnicy stworzyć zaciężną armię kozaków mającą pomóc w obaleniu Borysa Godunowa. roku 1603 kiedy to w dobrach Adama Wiśniowieckiego pojawił się człowiek podający się za cudownie ocalonego carewicza Dymitra, syna Iwana IV Groźnego.”

„Dymitr Samozwaniec I, ros. Лжедмитрий I (ur. ok. 1581, zm. 17 maja?/27 maja 1606) – car Rosji, rzekomo cudownie ocalały carewicz Dymitr, syn Iwana IV Groźnego.

Pochodzenie i prawdziwe imię nie są dokładnie znane; pewne prawdopodobieństwo ma wersja, iż Samozwańcem był zbiegły mnich Monasteru Czudowskiego w Moskwie Grigorij „Griszka” Otriepjew (Григорий „Гришка” Отрепьев), imię świeckie – Jurij Bogdanowicz Otrepiew. Niepewna tożsamość Samozwańca sprawia, iż fakty biograficzne do momentu znalezienia się w Polsce są sprzeczne i często kolidują ze sobą. Historyk Siergiej Płatonow (1860–1933) utrzymywał, że „Nie sposób uznać, iż samozwaniec był Otrepiewem; nie sposób również twierdzić, iż Otrepiew nie mógł nim być: prawda jest na razie nieznana”. Prawdopodobnie Otrepiew był prawosławnym mnichem w latach 1601–1602; w lutym tego roku uciekł za granicę. Języka polskiego i łacińskiego uczył się w szkole braci polskich w Hoszczy na Wołyniu. Już w 1603 odnotowano jego obecność w Brahiniu u Adama Wiśniowieckiego.

Według jednej z krążących ówcześnie pogłosek, Samozwaniec miał być też rzekomo nieślubnym synem Stefana Batorego, pochodzącym z jego potajemnego związku z córką borowego z okolic Grodna – ulubionego miejsca polowań króla.

W 1604 Samozwaniec przybył do Krakowa. Został przyjęty przez Zygmunta III Wazę. Przedstawił mu plan wyprawy na Moskwę w celu zdobycia tronu carskiego. Król nie zajął jednoznacznego stanowiska, natomiast wiele wpływowych osobistości z Janem Zamoyskim na czele uznało przedsięwzięcie za szkodliwe dla interesów Rzeczypospolitej. Magnackie rody Mniszchów i Wiśniowieckich spoglądały z zainteresowaniem na ten plan – wierzyły w nabycie nowych ziem dla swoich domen i rozszerzenie wpływów. Tak samo jak rosyjskie rody bojarów: Szujskich, Bielskich, Romanowów, Mścisławskich – liczyli na przywileje podobne do tych, jakie mieli polscy magnaci. Mniszchowie pragnęli wykorzystać zamęt w Rosji wywołany sporem cara Godunowa z wielkimi rosyjskimi rodami.

Dymitr znalazł więc poparcie u kilku magnatów polskich oraz w zakonie jezuitów i u nuncjusza papieskiego. Także przejście na katolicyzm (w czym wspomagał go ks. Franciszek Pomaski) i zamiar podporządkowania Cerkwi Prawosławnej Stolicy Apostolskiej pomogła mu znaleźć poparcie w Polsce. W ramach przygotowania wyprawy zebrał 2500 polskich żołnierzy, do których przyłączyło się następnie 2000 kozaków dońskich.

Wyruszył na wschód 15 sierpnia 1604 roku. Po przekroczeniu granic Moskowii (31 października) napotkał on opór wojsk carskich. Rozpoczęło się trwające od 16 listopada 1604 do 12 stycznia 1605 roku nieudane oblężenie Nowogrodu Siewierskiego, bronionego przez wojewodę Piotra Fiodorowicza Basmanowa. 31 grudnia 1604 roku pod Nowogrodem Siewierskim doszło do zwycięskiej bitwy wojsk Dymitra z armią carską dowodzoną przez kniazia Mścisławskiego. Po przegranej bitwie pod Dobryniczami koło Siewska pod 31 stycznia 1605 zmuszony był wycofać swoje siły na południe. Sytuację Dymitra poprawiły powstanie ludowe na Ukrainie Siewierskiej oraz zajęcie przez kozaków Dońskich twierdzy w Kromach. Po nagłej śmierci Borysa Godunowa Dymitr 20 czerwca 1605 roku zajął Moskwę. Uznany przez carycę Marfę (żonę Iwana Groźnego i matkę zabitego carewicza) za syna – Dymitra Iwanowicza. Koronowany 30 lipca. W 1606, tuż przed śmiercią, poślubił Marynę Mniszchównę.

Był lubiany, choć i nierozumiany przez poddanych, gdyż „nie czcił” miejscowych obyczajów: nie nosił brody, nie przestrzegał postów cerkiewnych, nie spał po obiedzie (co było w zwyczaju), otaczał się obcokrajowcami, zwłaszcza Polakami. Dodatkowo, był znany ze swych podbojów miłosnych. Liczne intrygi wśród szlachty wywołały rychłe powstanie, które zakończyło się śmiercią Dymitra I oraz ok. 500 Polaków, głównie dworzan i szlachty. Na czele buntu stał przyszły car Wasyl Szujski. Zwłoki Dymitra zostały najpierw pochowane, później odkopane, zawleczone na sznurze uwiązanym do genitaliów na Łobnoje Miesto. Tam zmasakrowane ciało zostało poćwiartowane i spalone. Prochami nabito armatę ustawioną na rogatkach Moskwy i wystrzelono je na zachód – w kierunku Polski.”

Winnym miejscu ewangelia świętej Wikipedii rzecze tak:

„I Dymitriada ruszyła w sierpniu 1604. Nadworne poczty polskich magnatów, wspierane przez rzesze drobnej szlachty, szukającej łatwego zysku wyruszyły w stronę Czernihowszczyzny. Na ich czele stanęli Jerzy Mniszech, Roman Rożyński, Konstanty Wiśniowiecki i Mikołaj Struś.

31 stycznia 1605 wojska Dymitra, uszczuplone odejściem większości posiłkujących go oddziałów polskich zostały rozbite przez wojska carskie w bitwie pod Dobryniczmi nieopodal Siewska. 23 kwietnia umarł jednak car Borys Godunow. Ludność rosyjska masowo przechodziła na stronę Dymitra. W zaistniałej sytuacji 28 maja 1605 bojarzy złożyli z tronu nowego cara Fiodora Godunowa, który niewiele później został zamordowany.

30 czerwca 1605 Dymitr Samozwaniec I triumfalnie wkroczył do Moskwy, i 31 lipca 1605 został koronowany na cara. 17 maja 1606 poślubił oficjalnie Marynę Mniszchównę.

Otoczywszy się grupą polskich doradców ściągnął na siebie niechęć bojarstwa rosyjskiego, które inspirowane przez Szujskich w maju 1606 wywołało bunt. 27 maja 1606 Dymitr Samozwaniec I został zamordowany, wraz z nim 500 Polaków, którzy przybyli na jego wesele z Maryną Mniszchówną („krwawa jutrznia”). Pozostawionych przy życiu Polaków internowano jako zakładników w różnych stronach państwa rosyjskiego. 29 maja Duma bojarska obwołała carem Wasyla Szujskiego, koronowanego 1 czerwca. Ten musiał radzić sobie z powstaniami wywoływanymi w 1606 i 1607 przez niezadowolone chłopstwo, którego pozycja została odbudowana podczas krótkich rządów Dymitra Samozwańca I. Na Siewierszczyźnie wybuchło powstanie pod wodzą Iwana Bołotnikowa.

Mamy ciągłe walki o „Ziemię Siewierską” i kolejne powstania ludowe w tym rejonie. A kim był Bołotnikow?

Iwan Bołotnikow (ros. Ива́н Иса́евич Боло́тников) (ur. XVI wiek – zm. 1608 rok) – przywódca powstania chłopskiego w carskiej Rosji w latach 1606–1607, zwanego Powstaniem Bołotnikowa.

Iwan Bołotnikow był chłopem, który uciekł na południe Rosji, na Kozaczyznę. Według innej wersji, pochodził z drobnej szlachty. Tam został schwytany przez Tatarów i sprzedany do Turcji. Po ucieczce trafił do Wenecji, a stamtąd przez Polskę do Putywla. Po śmierci cara został organizatorem powstania przeciw uciskowi feudalnemu, w którym głoszono hasła oddania ludowi ziemi i bogactw należących do bojarów oraz planowano osadzić na tronie rosyjskim tzw. dobrego cara. Tym carem miał być Dymitr, cudownie ocalały syn cara Iwana IV. Powstanie miało charakter żywiołowy, do którego oprócz chłopów przyłączyli się Kozacy (terscy, uralscy, dońscy), mieszkańcy miast południowo-zachodniej i centralnej Rosji, średnia i drobna szlachta riazańska i tulska, a nawet Tatarzy krymscy i nogajscy. Po upadku powstania, Iwana Bołotnikowa przewieziono do Kargopola, gdzie po oślepieniu został utopiony.

I wtedy pojawia się Dymitr Samozwaniec nr 2.




Qazan Xanlığı. Chanat Kazański. 1438-1552

II Dymitriada

Wikipedia:

Prowadzona była w latach 1607-1608 i związana była z pojawieniem się na kresach Rzeczypospolitej Dymitra Samozwańca II. Zyskał on poparcie wielu byłych rokoszan Zebrzydowskiego, w tym lisowczyków Aleksandra Lisowskiego. W sierpniu 1607 zebrał 3000 żołnierzy w Starodubie, na czele których wkroczył w granice Rosji. Wojska Dymitra pobiły wojska carskie dowodzone przez brata cara Dymitra Szujskiego w dwudniowej bitwie pod Bołchowem (10-11 maja 1608) i 24 czerwca podeszły pod Moskwę. Rozpoczęły blokadę rosyjskiej stolicy, rozłożywszy obóz w miejscowości Tuszyno (Dymitra Samozwańca II nazywano stąd złodziejem z Tuszyno- jęz. ros. тушинский вор). 27 lipca posłowie polscy zawarli z Wasylem Szujskim rozejm na 4 lata, w myśl jego postanowień mieli być uwolnieni polscy zakładnicy z 1606. Ci eskortowani do granic polskich, zostali jednak odbici przez wojska Dymitra. Wśród nich była Maryna Mniszchówna, która bez większych oporów uznała za swojego zmarłego męża pierwszy raz na oczy oglądanego Dymitra Samozwańca II. Latem 1608 do obozu w Tuszynie dotarły kilkutysięczne polskie posiłki. Dymitr zgromadził tam ok. 18 000 piechoty i 2 000 jazdy, zasilanej przez kozaków zaporoskich i kozaków dońskich. Jednocześnie od wiosny 1607 operowało już w okolicach Moskwy 10. tysięczne zgrupowanie wojsk polsko-litewskich starosty uświackiego Jana Piotra Sapiehy, który za zgodą Zygmunta III miał czuwać, by rozwój sytuacji w państwie rosyjskim nie obrócił się przeciwko Rzeczypospolitej. W październiku wojska te rozpoczęły oblężenie Ławry Troicko-Siergijewskiej w Siergijew Posad, jednego z najważniejszych ośrodków prawosławia w państwie moskiewskim. Po ponad rocznym oblężeniu wojska polskie zmuszone zostały do zwinięcia oblężenia przez wojska Michaiła Skopina-Szujskiego.

W innym miejscu święta księga Wikipedii pisze tak:

Podawał się za cudownie ocalonego Dymitra Samozwańca I. Był najgroźniejszym wrogiem politycznym cara Wasyla IV Szujskiego i jego konkurentem do panowania nad Carstwem Rosyjskim. Mimo że nigdy nie opanował Moskwy, w latach 1608-1610 kontrolował większą część państwa rosyjskiego i zorganizował własną administrację oraz dwór.

Dymitr Samozwaniec II pojawił się po raz pierwszy na niwie publicznej około 20 lipca 1607 r. w Starodubie. Po ogłoszeniu, że jest carewiczem Dymitrem przyłączyły się do niego tysiące zwolenników.

Wkrótce Jerzy Mniszech, ojciec Maryny Mniszech, wdowy po zamordowanym carze Dymitrze I Samozwańcu, doprowadził do ich spotkania, w wyniku którego Maryna rozpoznała w nim swojego zmarłego męża. To przyniosło mu poparcie kresowych magnatów takich jak książę Adam Wiśniowiecki, Roman Różyński i Jan Sapieha, którzy postanowili poprzeć także tego kolejnego pretendenta do tronu, dostarczając mu funduszy i 7500 żołnierzy, a wśród nich Aleksandra Lisowskiego i Lisowczyków. Dymitr swoje rządy opierał na wojskach najemnych, szlachcie polsko-litewskiej uczestniczącej ochotniczo w II Dymitriadzie oraz bojarstwie pozostającym w opozycji do rodu Szujskich. Dymitr Samozwaniec II szybko opanował Karaczew, Briańsk i inne miasta, a wiosną 1608 r. podszedł pod Moskwę. Obietnicą masowej konfiskaty majątków bojarów przyciągnął do siebie wielu Rosjan, którzy przybywali wzmocnić jego armię skoncentrowaną koło wsi Tuszyno koło Moskwy. Jego siły początkowo obejmowały 7 tys. polskich żołnierzy, 10 tys. Kozaków i 10 tys. innych żołnierzy. Dzięki napływowi zwykłych Rosjan jego siły wkrótce przekroczyły 100 tys. ludzi. W październiku 1608 roku wziął do niewoli w Rostowie metropolitę Filareta i przewiózł do obozu w Tuszynie[1]. Dymitr podporządkował sobie także miasta Jarosław, Kostroma, Wołogda, Kaszina i kilka innych.

Przybycie króla Zygmunta III Wazy pod Smoleńsk spowodowało, że większość popierających go prywatnie polskich zwolenników opuściła go i przyłączyła się do armii polskiego króla. W tym samym czasie silna rosyjsko-szwedzka armia Jacoba De la Gardie zbliżyła się do Tuszyna, zmuszając Dymitra do ucieczki do Kostromy. Wkrótce jednak Dymitr zebrał siły wystarczające do kolejnego ataku na Moskwę, który mimo że nieudany, doprowadził do odzyskania kontroli nad całą południowo-wschodnią Rosją.

Po podpisaniu przez Szujskiego w lutym 1609 roku sojuszu ze Szwecją (będącej w stanie wojny z Polską) i w konsekwencji wkroczeniu na teren Carstwa Moskiewskiego wojsk królewskich pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego Dymitr Samozwaniec II zaczął tracić wpływy i sojuszników. Po klęsce w bitwie pod Kłuszynem moskiewscy bojarzy podpisali z hetmanem Żółkiewskim umowę o uznaniu królewicza Władysława Wazy za cara Rosji oraz pomocy wojsk Żółkiewskiego przy wyparciu Samozwańca II spod Moskwy. Po otrzymaniu informacji o tym porozumieniu Dymitr Samozwaniec II zbiegł do Kaługi nad Oką.

Zginął 21 grudnia 1610 roku pod miastem Kaługa zastrzelony w saniach przez Tatara Piotra Urusowa, który zemścił się za wcześniejsze uwięzienie i biczowanie. Dymitr Samozwaniec II został pochowany uroczyście przez mieszkańców Kaługi w cerkwi św. Trójcy.

I jeszcze jedna ciekawostka…

Filaret, imię świeckie Fiodor Nikiticz Romanow (ur. 1553 w Moskwie, zm. 1 października?/11 października 1633 tamże) – patriarcha moskiewski i całej Rusi w latach 1609–1633, współwładca Rosji w latach 1613–1633.

Pochodził z rodziny Romanowów. Skoligacony z carem Fiodorem I, był jednym z kandydatów do sukcesji po nim, przegrał jednak walkę o władzę: po soborze ziemskim carem został Borys Godunow. Romanowowie nie zarzucili prób objęcia władzy, w efekcie czego Borys Godunow w 1600 r. podjął rozprawę z całym rodem. Fiodor, będący jego głową, został zmuszony do złożenia wieczystych ślubów mniszych w Monasterze Antoniewo-Sijskim; przyjął imię zakonne Filaret. Klasztor opuścił po pojawieniu się Dymitra Samozwańca I, którego poparł. W rewanżu został przez niego mianowany metropolitą rostowskim i jarosławskim. Niezadowolony ze swojej pozycji w otoczeniu Dymitra, przeszedł do obozu Wasyla IV Szujskiego i poparł zorganizowany przez niego zamach stanu. Po sukcesie przewrotu stronnictwo Romanowów początkowo wysuwało kandydaturę Filareta na tron carski; objęcie władzy przez duchownego było jednak niemożliwe. Nowy car Wasyl IV Szujski początkowo zamierzał powierzyć mu godność patriarchy moskiewskiego i całej Rusi, zmienił jednak zdanie w tym zakresie, nie będąc pewnym lojalności metropolity rostowskiego.

W październiku 1608 r. Filaret został wzięty do niewoli w Rostowie i przewieziony do obozu Dymitra Samozwańca II w Tuszynie. Formalnie będąc ciągle jeńcem, duchowny stał się faktycznym przywódcą obozu tuszyńskiego. Brał udział w opracowywaniu planu umowy zawartej z Polską 4 lutego 1610 r., zapowiadającej powołanie królewicza Władysława na tron carski. W maju 1610 z planem podpisanym w lutym udał się do polskiego obozu pod Smoleńskiem. Nie dotarł jednak do króla, gdyż grupa, w której się znajdował, została „odbita z niewoli” przez oddział wierny Szujskiemu i przewieziona do Moskwy, gdzie car udawał, że nie zdaje sobie sprawy, w jakiej roli Filaret podążał do polskiego obozu. W stolicy Filaret nadal propagował unię Rzeczypospolitej z Rosją, kierując się nienawiścią wobec Szujskiego. Po obaleniu Szujskiego rządzący Rosją bojarzy podjęli rozmowy z Zygmuntem III Wazą, zawierając 17 sierpnia 1610 porozumienie zakładające objęcie tronu przez Władysława. Filaret był członkiem poselstwa rosyjskiego, które prowadziło w obozie pod Smoleńskiem rozmowy z polskim królem. Odmówił także złożenia mu przysięgi na wierność i nie zgadzał się, by sam Zygmunt III został carem rosyjskim. W rezultacie razem z pozostałymi posłami został uwięziony. Przetrzymywany na zamku w Malborku, miał możliwość prowadzenia korespondencji i podejmowania gości, dzięki czemu doskonale orientował się w bieżącej sytuacji w Rosji. Wrócił do kraju w 1619, na mocy wymiany jeńców po podpisaniu rozejmu w Dywilinie w grudniu 1618. Jeszcze w tym samym roku został wybrany na patriarchę moskiewskiego i całej Rusi.

Od swojego powrotu do Moskwy Filaret współrządził Rosją ze swoim synem, carem Michałem Romanowem, de facto samodzielnie nakreślając kierunki polityki wewnętrznej i zagranicznej Rosji. Uporządkował sytuację w państwie po okresie Wielkiej Smuty, reformując administrację, system podatkowy i wojsko, dążąc do odbudowy i wzmocnienia systemu carskiego absolutyzmu. Jako patriarcha moskiewski i całej Rusi działał na rzecz ujednolicenia używanych w liturgii Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego obrzędów, zainicjował przegląd ksiąg cerkiewnych i druk ich poprawionych wydań. Współrządzenie krajem przez Filareta i Michała było jedyną w historii Rosji sytuacją, gdy najwyższe urzędy w Kościele i państwie równocześnie sprawowały osoby bezpośrednio ze sobą spokrewnione.

Chronologia militarna Dymitriad

Wikipedia:

I Dymitriada 1604-1606
bitwa pod Nowogrodem Siewierskim 1604
bitwa pod Dobryniczami 1605
Powstanie Bołotnikowa 1606
bitwa pod Moskwą 1606
II Dymitriada 1607-1608
bitwa pod Kozielskiem 1607
bitwa pod Bołchowem 1608
bitwa nad Chodynką 1608
bitwa pod Zarajskiem 1608
bitwa przy Niedźwiedzim Brodzie 1608
bitwa pod Rachmancewem 1608
potyczka pod Kalazinem (Kałazinem) 1609

W roku 1610 Królewicz Władysław Waza wybrany przez bojarów carem Wszechrusi jako Władysław Zygmuntowicz.

Władysław IV Waza (ur. 9 czerwca 1595 w Łobzowie, zm. 20 maja 1648 w Mereczu) – syn Zygmunta III Wazy i Anny Habsburżanki, król Polski i wielki książę litewski w latach 1632–1648, tytularny król Szwecji 1632–1648, formalnie car Rosji w latach 1610–1613, a tytularny do 1634.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bd/Polish-Swedish_union_1592-1599.PNG
Unia polsko-szwedzka 1592 – 1599

Komentarz…

= A =

Historia „Maryny i Dymitrów” w wersji „oficjalnych historyków” wydaje się zupełnie wydumana i całkowicie nieprawdopodobna.

Cytat z Wikipedii na temat Dymitra nr 1:

„Dotychczas nie ma jednoznacznej oceny Dymitra Samozwańca jako rządcy Rosji. Nie ma on stronników czy sympatyków wśród historyków rosyjskich, zapewne ze względu na pochodzenie, na powiązanie z Polską i z katolicyzmem oraz na kłamstwo, które leżało u podstaw jego władzy.

Jednak pewne przesłanki wskazują na to, iż był carem aktywnym i świadomym. Ogłosił liczne amnestie wobec zesłanej szlachty moskiewskiej, oddał im mienie i ziemię. Filaret (Romanow) został przez niego uwolniony z zesłania i mianowany metropolitą rostowskim. Car podniósł wynagrodzenie służących, zliberalizował zależność chłopów od ich właścicieli. Za jego panowania swobodnie można było wyjeżdżać za granicę.

Aktywnie uczestniczył w „sprawach państwowych”, pracując nad ustawami; przyjmował ludzi z prośbami i podaniami. Zaczął przygotowywać się do wojny z Turcją, szukając sprzymierzeńców w Polsce i Stolicy Apostolskiej (pomocy nie otrzymał w związku z niespełnieniem wcześniejszych obietnic wprowadzenia katolicyzmu w Rosji jako wiary państwowej oraz zwiększenia terytorium Rzeczypospolitej kosztem ziem moskiewskich). Krótki okres jego rządów (11 miesięcy) nie pozwala ocenić go w pełni obiektywnie.”

Daty – czyli „moje kalendarium” – spisane z powyższych informacji:

Maryna poznaje Dymitra Samozwańca nr 1 na początku 1604

26 maja 1604 roku Dymitr i Jerzy Mniszech spisali kontrakt.

Dymitr wyruszył z Polski na wschód 15 sierpnia 1604 roku

31 października 1604 napotkał on opór wojsk carskich

16 listopada 1604 do 12 stycznia 1605 roku nieudane oblężenie Nowogrodu Siewierskiego

31 grudnia 1604 roku pod Nowogrodem Siewierskim doszło do zwycięskiej bitwy wojsk Dymitra z armią carską

31 stycznia 1605 wojska Dymitra, uszczuplone odejściem większości posiłkujących go oddziałów polskich zostały rozbite przez wojska carskie w bitwie pod Dobryniczmi nieopodal Siewska. Dymitr zmuszony był wycofać swoje siły na południe. Wybucha powstanie ludowe na Ukrainie Siewierskiej w wyniku czego następuje zajęcie przez kozaków Dońskich twierdzy w Kromach / miejscowość Kromy/.

23 kwietnia umarł jednak car Borys Godunow. Ludność rosyjska masowo przechodziła na stronę Dymitra. W zaistniałej sytuacji 28 maja 1605 bojarzy złożyli z tronu nowego cara Fiodora Godunowa, który niewiele później został zamordowany.

20 czerwca 1605 roku,po nagłej śmierci Borysa Godunowa, Dymitr zajął Moskwę. Zostaje uznany przez carycę Marfę (żonę Iwana Groźnego i matkę zabitego carewicza) za syna – Dymitra Iwanowicza

Dymitr koronowany na cara 30 lipca 1605

27 listopada 1605 roku Maryna w Krakowie poślubiła przyszłego męża per procura

1605 – . Filaret (Romanow) został przez Dymitra uwolniony z zesłania i mianowany metropolitą rostowskim.

Od jesieni 1575 – do 1606 – formalnie carem moskiewskim jest także Symieon Biekbułatowicz (urodzony jako Sain-Bulat). Kilkakrotnie „pozbawiany był władzy carskiej”. Na przełomie 1605 / 1606 Dymitr zsyła go do klasztoru.

1606–1607 powstanie Bołotnikowa – kolejne powstanie na „Ziemi Siewierskiej”

17 kwietnia 1606 roku Maryna wraz z orszakiem przekroczyła granicę Rzeczypospolitej.

12 maja 1606 roku uroczyście wjechała do Moskwy

18 maja 1606 Maryna jako pierwsza w dziejach Rosji kobieta została koronowana na carycę.

27 maja 1606 roku następuje zamach stanu Wasyla Szujskiego. Zbuntowany tłum mieszczan wdarł się na Kreml i zabił Dymitra Samozwańca nr 1

2 czerwca 1606 roku Maryna zostaje uwięziona i wysłana do Jarosławia. Pozostaje w jarosławskim areszcie do maja 1608 roku

Około 20 lipca 1607 r. w Starodubie pojawia się Dymitr Samozwaniec nr 2

Maryna zwolniona z aresztu, a na wieść o pojawieniu się kolejnego Dymitra, zawraca z drogi do Polski i 20 września 1608 roku spotyka się z Łżedymitrem w obozie tuszyńskim, gdzie przebywa do roku 1610

W październiku 1608 r. Filaret został wzięty do niewoli w Rostowie i przewieziony do obozu Dymitra Samozwańca II w Tuszynie.

W styczniu 1610 Dymitr nr 2 ucieka do Kaługi, Maryna przejmuje dowodzenie. Jej armia dezerteruje i Maryna udaje się pod opiekę Jana Sapiehy, urzędującego w jakimś obozie chyba niedaleko.

4 lutego 1610 r. pod kierownictwem Filareta podpisano plan umowy zapowiadającej powołanie królewicza Władysława na tron carski

W maju 1610 z planem podpisanym w lutym Filaret udał się do polskiego obozu pod Smoleńskiem. Nie dotarł jednak do króla, gdyż grupa, w której się znajdował, została „odbita z niewoli” przez oddział wierny Szujskiemu i przewieziona do Moskwy, gdzie car udawał, że nie zdaje sobie sprawy, w jakiej roli Filaret podążał do polskiego obozu. W stolicy Filaret nadal propagował unię Rzeczypospolitej z Rosją, kierując się nienawiścią wobec Szujskiego.

Dymitr nr 2 odbudowuje armię, i wraz z Maryną jadą pod Moskwę. Pod Moskwą oboje pertraktują z „obozem hetmana Stanisława Żółkiewskiego.

4 lipca 1610 roku, tj. 24 czerwca według kalendarza juliańskiego, odbywa się Bitwa pod Kłuszynem. Hetman polny koronny Stanisław Żółkiewski pokonuje połączone siły armii moskiewskiej pod dowództwem kniazia Dymitra Szujskiego oraz szwedzkie posiłki dowodzone przez Jakuba Pontussona De la Gardie. Po obaleniu Szujskiego rządzący Rosją bojarzy podjęli rozmowy z Zygmuntem III Wazą. Bojarzy podpisali z hetmanem Żółkiewskim umowę o uznaniu królewicza Władysława Wazy za cara Rosji oraz o pomocy wojsk Żółkiewskiego przy wyparciu Samozwańca II spod Moskwy. Po otrzymaniu informacji o tym porozumieniu Dymitr Samozwaniec II zbiegł do Kaługi nad Oką.

21 grudnia 1610 w Kałudze umiera Dymitr nr 2

W grudniu 1610 roku Maryna utraciła całkowitą kontrolę nad armią II Dymitriady.

1610 – ataman Kozaków dońskich Iwan Zarucki związał się z carową Maryną Mniszchówną, którą poślubił, wcześniej odprawiając do klasztoru pierwszą żonę. Brał udział w walkach przeciwko armii króla polskiego Zygmunta III Wazy i uczestniczył w powstaniach narodowych Prokopa Lapunowa oraz Dymitra Pożarskiego. /Inne Wikipedie twierdzą, że ślub odbył się w roku 1611/

1611 – Pojawia się Dymitr Samozwaniec nr 3. Pojawił się na początku 1611 w Iwangorodzie. Udało mu się zebrać oddział Kozaków, z którymi przystąpił do oblężenia Pskowa. W obawie przed Szwedami musiał się wycofać, jednak w grudniu 1611 Psków uznał go jako władcę.
Szczegóły jego śmierci pozostają bliżej nieznane. Wiadomo, że w 1612 został pojmany i stracony.

W 1611 roku Maryna Mniszech urodziła Iwana Dymitrowicza. Wspólnie z nowym mężem, Iwanem Zaruckim, który zobowiązał się osadzić jej syna na moskiewskim tronie, stworzyła państwo kozackie w na obszarze południowego dorzecza Wołgi ze stolicą w Astrachaniu. Stamtąd prowadziła wojnę przeciwko odradzającemu się Carstwu Rosyjskiemu.

W 1613 roku Sobór Ziemski przy okazji elekcji Michała I Romanowa przyjął uchwałę wykluczającą Marynę i jej syna z wszelkich praw do tronu. W tym Soborze bierze udział Iwan Zarucki, gdzie był jednym z głównych przeciwników rządów Romanowów. Próbował osadzić na tronie moskiewskim pasierba Iwana Dymitrowicza.

W maju 1614 roku w Astrachaniu wybuchł bunt wojska, którego nie udało się opanować Iwanowi Zaruckiemu. Carowa Maryna wraz z synem i mężem zmuszeni zostali do ucieczki. W drodze zostali pojmani i przekazani carowi Michałowi I. Nowy władca Rosji nakazał zabić Iwana Zaruckiego i małego Iwana Dymitrowicza.

Maryna została przewieziona do Kołomny i uwięziona w jednej z baszt na tamtejszym kremlu. Zmarła na wiosnę 1615 roku, prawdopodobnie skrytobójczo zamordowana

Szanowny Czytelniku. Jest powiedzenie „gdzie Rzym a gdzie Krym”…

Proszę sobie spojrzeć na mapy. Gdzie Smoleńsk, gdzie Moskwa obecna i podmoskiewskie Tuszyno, a gdzie Kołomna, Kaługa i tak istotny w tym wszystkim Nowogród Siewierski.

Kilkadziesiąt tysięcy chłopa, z końmi, taborami i armatami które weszły na wyposażenie polskiej armii pół wieku później, przenosiło się z miejsca na miejsce odległe o setki kilometrów z szybkością większą niż Napoleon i Hitler razem wzięci?

Proszę zwrócić uwagę na to, że Ziemia Siewierska znajduje się na południu od wszystkich wydarzeń, gdzieś między Czernihowem, Homlem i Kurskiem. I właśnie powstania jakie nastąpiły w tym rejonie, umożliwiły Dymitrowi nr 1 „zajęcie Moskwy”.

Mogło tak być TYLKO w jednym jedynym przypadku – gdyby Moskwa o którą walczono znajdowała się nad Morzem Czarnym i gdyby to tam zmierzali Dymitr i Maryna.

Wtedy wszystko wskakuje na właściwe miejsca. Moskwa Czarnomorska, Orda Nogajska, Orda Astrachańska i Kazańska…

Zresztą, jaki interes mieli RUSCY magnaci, tacy jak Wiśniowiecki, w odległej o 1,5 tysiąca kilometrów Moskwie? A do Krymu? Byle by wsiąść do jakiejś łódki i spłynąć do Morza Czarnego.

Proszę zwrócić uwagę, że Dymitr Samozwaniec nr 1 oraz nr 2, obiecują Marynie i jej ojcu ziemie w pasie od Pskowa, przez Smoleńsk do Siewierszczyzny – prosto mówiąc, od Pskowa po Kijów.

A to BARDZO daleko od obecnej Moskwy. A do tego, te „ziemie obiecane” wchodzą formalnie w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. I nikt w WKL nie pisnął ani słowem przez parę lat, że jacyś kandydaci na „cara Moskwy” ogłaszają wszem i wobec że zamierzają dzielić Księstwo Litewskie.

A może władcom WKL i Polski zależało, by ktoś „zrobił porządek” na obszarze od Lublina po Kijów?

Choć nie należy wykluczać dość na pozór absurdalnego podejrzenia Pana Wadima Vaduhana, że te wszystkie miejscowości (Moskwa, Siewierz, Tuszyno, Kołomna, Kaługa, Kłuszyno, ) to miejscowości obecnej centralnej i wschodniej Polski i pogranicza obecnej Ukrainy oraz Białorusi…

W końcu miejscowości Tuszów Mały, Tuszów Narodowy i Tuszyma leżą o przysłowiowy „rzut beretem” od miejsca gdzie był rzekomo wielki obóz warowny armii szwedzkiej podczas słynnego „Potopu”. Oficjalne miejsce obozu szwedzkiego – ograniczone Wisłą, Wisłoką i Sanem – leżące na terenie wydm i bagien jest zupełnie absurdalnym pomysłem.

Zbudowanie takiego obozu warownego pomiędzy znajdującymi się na południe Tuszowem Narodowym a Tuszymą, wydaje się logiczne z punktu widzenia militarnego i logistycznego.

Choć może także chodzić o Tuszów, „odległy 18 wiorst od Lublina”.

Wydaje się, że Wielki Głód w Rosji 1601 – 1603, jest tożsamy z Wielkim Głodem na terenach Ordy Nogajskiej w latach 1550 – 1556, gdy po trzech latach suszy i straszliwych zimach wymarły wszystkie stada bydła, co spowodowało wielki głód, walki wewnętrzne w Ordzie, a potem złożenie przez beja Ordy Nogajskiej hołdu lennego carowi Iwanowi Groźnemu w roku 1557. To też rok w którym nagle zmarła Bona i jej cały dwór.

W kalendarium historii Krakowa mamy tak:

1554 – Szczyt produkcji materiałów budowlanych w cegielniach miejskich Krakowa wyprodukowano 383.000 cegieł, 11.500 dachówki okrągłej, 9.000 dachówki szerokiej oraz 59.000 płyt posadzkowych.

1556 – 1 lutego – królowa Bona Sforza opuściła Kraków i udała się do dziedzicznego księstwa Bari we Włoszech.
3 maja 1556 – spłonął szpital św. Jadwigi i kościół św. Agnieszki na Stradomiu, ogień zdołał przedostać się przez Wisłę, gdzie zrujnował Kościół św. Katarzyny i św. Jakuba.

1556 – Pożar części zamku królewskiego i wieży ratuszowej w Krakowie.

1557 – Pożar części miasta żydowskiego Kazimierz wraz z drewnianą wówczas synagogą Remuh.

1559 – Andrzej Patrycy Nidecki skorzystał z gościny Piotra Myszkowskiego, chroniąc się w okresie szalejącej w mieście zarazy w jego rezydencji w Bieżanowie.

1571 – Klęska głodu.

1587 – podczas oblężenia Krakowa przez arcyksięcia Maksymiliana Habsburga pastwą płomieni padły przedmieścia: Kleparz, Garbary i Smoleńsk aż po Groble.

1588 – Wybuch epidemii.

1589 – Pożar kramów w Rynku i spłonął cały Kleparz.

1591 – Wybuch epidemii i pożar na Stradomiu.

1592 – Wybuch epidemii i dwukrotny pożar na Rynku.

1593 – Dwukrotna powódź.

1594 – 29 stycznia – pożar ogarnął część Zamku Królewskiego na Wawelu od „Kurzej Stopy” ku kościołowi.

1594 – 9 czerwca – doszczętnie został zniszczony przez pożar Zamek Królewski na Wawelu.

1595 – Wybuchł pożar, w którym spłonęła północno-wschodnia część Zamku Królewskiego na Wawelu.

1597 – Pożar na Kazimierzu.

1598 – Dwukrotny wylew Wisły.

1599 – Wybuch epidemii. Liczba mieszkańców Krakowa wynosiła około 30.000.

1601 – Wybuch epidemii.

1604 – Pożar Kazimierza. Do Krakowa przybył Dymitr Samozwaniec, podający się za syna Iwana IV Groźnego, pretendenta do tronu moskiewskiego.

1606 – Ponowny katastrofalny wylew Wisły.

1609 – 24 maja – po pożarze Wawelu, Zygmunt III Waza opuścił wraz z rodziną Wawel i przeniósł się do Warszawy, która od tego momentu stopniowo przejmuje funkcje stolicy.

1611 – Pożar Stradomia.

1623 – Wybuch epidemii i głód.

1649 – Pożar zamku królewskiego.

1651 – Do Krakowa dotarła ze wschodu wielka epidemia „czarnej śmierci”, prawdopodobnie czarnej ospy lub dżumy, która zdziesiątkowała ludność miasta.

1652 – Wybuch epidemii.

1652 – lipiec – wylew Wisły, zalany został Kazimierz i część Krakowa.

1655 – Potop szwedzki. Podczas najazdu, od 25 kwietnia, Szwedzi spalili wszystkie kościoły i klasztory poza murami miasta. Zniszczenia i pożary spowodowane wojną trwały do 1657 r.

Zapewniam Państwa, że jakby dołożyć do tego wydarzenia związane z rozruchami i pogromami „żydów” oraz „innowierców”, to wyjdzie na to że w ciągu 1000 lat notowanej historii Krakowa przytłaczająca ilość klęsk przypada na okres od wyjazdu Bony z Krakowa do Potopu Szwedzkiego…

Wydaje się, że „sprawy polsko – moskiewskie” początku XVII wieku, były tak naprawdę „sprawami wewnętrznymi” dzielącej się i prowadzącej walki wewnętrzne Złotej Ordy.

= B =

A teraz Drogi Czytelniku, przyjrzyjmy się PRAWDZIWYM informacjom.

A te prawdziwe wieści są takie, że od roku 1573, w Polsce królów zaczęto wybierać. Każdy król musiał podpisywać Pacta Conventa – pierwsze były „Artykuły Henrykowskie”, podpisane przez Henryka Walezego. Co to było? Był to szczegółowy spis tego co król zobowiązywał się wykonać oraz to, czego mu nie wolno robić.

Najważniejszym punktem, podpisywanym przez KAŻDEGO króla był zakaz wszczynania wojen bez zgody sejmu.

A co my mamy powyżej? Oficjalnie mamy w tym okresie tak:

Wojna polsko-rosyjska 1577-1582
Wojna polsko-szwedzka 1600–1611
Wojna polsko-rosyjska 1609–1618
Wojna polsko-rosyjska 1632–1634
Wojna polsko-turecka 1633–1634

Do tego dochodzi obecność wojsk polskich „w Tuszynie pod Moskwą” oraz drugi „obóz pod Smoleńskiem” przed rokiem 1609, czyli bez wojny formalnej. A polski król jest stale przeciwny „polskim działaniom w sprawie Dymitriady”.

Wojny z udziałem polskich hetmanów bez ZGODY SEJMU??????

Jest to absolutnie i zupełnie niemożliwe…

Prawda jest taka. Każda wojna to konieczność włożenia dużych pieniędzy i organizowanie logistyki. Krótko mówiąc, musi istnieć „biznes plan”: tyle włożymy, tyle stracimy a tyle powinniśmy na tym interesie zyskać. Wojny prowadzono nie dla „zawładnięcia terytorium” czy „zniewolenia ludności rolniczej”, ale TYLKO I WYŁĄCZNIE by „zdobyć kasę” na miastach. Jak miasto lub nadrzeczna sieć handlowa „zalegała z pieniędzmi”, to się wysyłało „windykatorów”.

Zgodnie z istniejącymi w sieci opisami postanowień Sejmu z pierwszej połowy XVII wieku, mamy takie kalendarium wydarzeń.

Od roku 1550 nie znalazłem ani jednej informacji związanej z „Moskwą”, czy „Szwecją”. Znalazłem jedynie, że:

Strona 11 i strona 12 w „Inwentarz constituciy koronnych od roku 1550 aż do roku 1643 uchwalonych”
https://books.google.pl/books?id=LRtaAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=pl#v=onepage&q&f=false

1611 – Powstaje sejmowa „Komisja dla traktatów z Moskwą” i „dla poparcia wojny moskiewskiej”
1613 – Powstaje kolejna komisja traktatowa
1616 – Jako że nie uzgodniono traktatów „uchwalono wojnę”
1618 – To samo jak wyżej – traktaty nie uchwalone i znów „uchwalono wojnę”
1632 – Traktaty z Moskwą podpisane, ale z uwagi na ich łamanie /przez Moskwę/ wyznaczono „przeciwko nim komisarzy do spraw traktatów”
1633 – Wyznaczono komisję, tym razem senacką „w sprawie Moskwy”
1633 – Naznaczono senackich komisarzy wojskowych „przeciwko Moskwie”
1635 – Powołano komisję sejmową do spraw zapłaty dla rycerstwa Smoleńska i dla „oblężeńców”
1635 – Powołano Komisję do spraw rozgraniczenia granic pomiędzy Koroną i WKL a Moskwą

Jak widać nie było żadnego „blitzkriegu”, tylko 24 lata dyplomacji. Pewnie wystarczyła ta mozolna i długotrwała dyplomacja do polubownego załatwienia spraw finansowo granicznych.

Trudno orzec kto kogo w Smoleńsku oblegał, nie mniej jednak, kasa z tego była taka, że jeszcze udało się mieszkańcom wypłacić rekompensatę za stracone zyski z handlu, który się w czasie oblężenia nie odbył.

Wikipedia podaje taką bajkową wersję wydarzeń:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojna_polsko-rosyjska_(1632%E2%80%931634)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Obl%C4%99%C5%BCenie_Smole%C5%84ska_1632%E2%80%931634
https://pl.wikipedia.org/wiki/Obl%C4%99%C5%BCenie_Dorohobu%C5%BCa

= C =

Proszą zwrócić uwagę jak przepływa kapitał. Bo każda wojna sprzed roku 1850 jest wojną „o pieniądze miast” i windykacje ich zobowiązań oraz należności.

Stefan Batory i jako lennik Konstantynopola zwiększa płaconą przez Polskę kontrybucję na rzecz Konstantynopola do 25 tysięcy florenów.

Nie wiemy czy jest to jednorazowa, czy raczej coroczna kontrybucja. W zamian za zwiększenie tego podatku, Konstantynopol zezwala Batoremu na unię Polski i Siedmiogrodu.

Batory obiecał „odebrać od Moskwy ziemie zabranie”. Poszukując funduszy na nową wojnę z Rosją, Batory 22 września zgodził się na przejęcie kurateli (faktycznej regencji) nad chorym umysłowo księciem pruskim Albrechtem Fryderykiem Hohenzollernem przez jego brata stryjecznego margrabiego Ansbach Jerzego Fryderyka. Warunkiem przeniesienia lenna było złożenie hołdu królowi polskiemu i wpłacenie 200 000 guldenów do kasy królewskiej. Istotnie 20 lutego 1578 margrabia Jerzy Fryderyk von Ansbach złożył hołd lenny Stefanowi Batoremu, przed kościołem św. Anny przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie.

26 maja 1604 roku Dymitr i Jerzy Mniszech spisali kontrakt, w którym polski szlachcic zapowiedział wydanie córki za Samozwańca, gdyby temu udało się zdobyć tron rosyjski. W zamian wojewoda sandomierski miał uzyskać milion złotych polskich oraz księstwa siewierskie i smoleńskie. Maryna natomiast po ślubie otrzymać miała liczne nadania ziemskie i księstwa pskowskie oraz nowogrodzkie.

20 września 1608 roku Maryna spotkała się z Łżedymitrem nr 2 w obozie tuszyńskim i publicznie rozpoznała w nim cudownie ocalonego męża. Następnie w obecności bernardyna Antoniego Lubelczyka potajemnie go poślubiła. W zamian za oszustwo Dymitr Samozwaniec II zobowiązał się wypłacić jej ojcu 300 tysięcy rubli i ofiarować 14 miast na pograniczu z Rzecząpospolitą. Carowa odzyskała natomiast szansę powrotu do władzy.

Konstantynopol (ktokolwiek tam wtedy rządzi), dostaje od polskiego lenna, za sprawą Batorego 25 tysięcy florenów. Prawdopodobnie to ”roczna opłata mafijna za opiekę”

Batory rekompensuje to Polsce sumą jednorazową w wysokości 200 000 guldenów, w zamian za hołd lenny margrabiego Jerzego Fryderyka von Ansbach.

A kim był ten jegomość?

Jerzy Fryderyk Hohenzollern (niem. Georg Friedrich) (ur. 1539, zm. 1603), margrabia Ansbach i Bayreuth, książę karniowski, książę opolsko-raciborski potem żagański, pan Bytomia, Tarnowskich Gór i Bogumina, od 1578 opiekun księcia Prus.

Gdy miał niecałe pięć lat zmarł ojciec. Opiekunem został stryj, książę pruski Albrecht, który dziesięć lat później – prawdopodobnie z powodu luterańskiego wyznania – został odsunięty i zastąpił go król Czech Ferdynand I. Rządy sprawował za pośrednictwem urzędników książęcych z Karniowa. W imieniu Jerzego Fryderyka wydano rozporządzenie, aby starostowie bytomscy znali oprócz języka niemieckiego także polski. W 1548 r. obiecano drukować ordynację górniczą w dwóch językach. W 1552 r. Ferdynand I odebrał Jerzemu Fryderykowi księstwo opolsko-raciborskie i w zamian dał księstwo żagańskie. Sześć lat później margrabia sprzedał je Habsburgowi. Za pełnoletniego uznano go w 1556 r. Wkrótce odziedziczył Bayreuth. W 1556 r. Ferdynand I (od 1555 r. także cesarz) wytoczył proces o dochody z kopalń. Śmierć monarchy przerwała postępowanie.

Za czasów Jerzego Fryderyka zwiększył się jego osobisty majątek na ziemi bytomskiej. Ojciec miał dwa miasta i osiem wsi. On posiadał trzy miasta i siedemnaście wsi. W dniu 23 kwietnia 1561 r. w Karniowie nadał Żyglińskim Górom prawa miejskie, nową nazwę Georgenberg (od imienia swego patrona) oraz szereg przywilejów gospodarczych. Rok później wydał dla nowego miasta także ordynację górniczą. Bytomianie otrzymali 30 kwietnia 1561 r. prawo do organizacji dodatkowych dwóch jarmarków. Nadał przywileje dla cechu kuśnierzy i krawców. Tarnogórzanom zezwolił na organizację dodatkowych jarmarków 1 września i 29 stycznia. W dniu 25 lipca 1562 r. w Karniowie nadał Tarnowskim Górom herb. Osada górnicza ostatecznie przekształciła się w miasto. Zezwolił ponadto na budowę składu soli, osobnego ratusza z browarem, wyszynkiem piwnym. Oddzielono władze górnicze od miejskich (do tej pory funkcje administracyjne sprawował Urząd Górniczy). W 1583 r. zalecił, aby urzędnicy i starosta ziemski znali język niemiecki i polski.

W dniu 19 września 1580 r. cesarz i król Czech Rudolf II Habsburg nadał bytomianom prawo do pobierania ceł i myt. Dwa lata później Jerzy Fryderyk rozpoczął bezskuteczne starania o nadanie mu ziemi bytomskiej i bogumińskiej w dziedziczne władanie (posiadał je tytułem zastawu). W 1588 r. w Bytomiu toczyły się polsko-austriackie rokowania w sprawie zakończenia walk o polską koronę między Wazami i Habsburgami. W dniu 20 października 1599 r. wydał przywilej generalny dla Tarnowskich Gór, w którym zawarł wszystkie dawne i nadał nowe przywileje „Wolnego Miasta Górniczego”.

W 1596 r. wobec braku potomstwa wyznaczył na spadkobiercę Joachima Fryderyka, późniejszego elektora Brandenburgii. Jako dziedziczne miał przejąć on dobra we Frankonii oraz księstwo karniowskie. O ziemię bytomską i bogumińską miał starać się sam. Układ o dziedziczeniu zawarli oni 29 kwietnia 1599 r. w Magdeburgu. Potwierdzono go w tzw. układzie rodzinnym z Gery (niem. Geraischer Hausvertrag) z 11 czerwca 1603 r.

Zmarł 25 kwietnia 1603 r. w Ansbach i pochowano go w Heilsbronn.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_Fryderyk_Hohenzollern_(1539%E2%80%931603)

Proste? Dla tych co jeszcze nie załapali: wszystkim nagle zależy na Polsce.

Konkurują Osmanowie, car „moskiewski”, Złota Orda, Habsburgowie, Konstantynopol i nawet Szwecja.

A w praktyce chodzi o srebro i miedź Słowacji oraz Śląska. Które zaczęto wydobywać raz na początku XVI wieku a w innej opowieści świętej Wikipedii, na przełomie XVIII i XIX wieku. Bo dla Prus do początku XIX wieku, Śląsk „nie przedstawia żadnej wartości”.

Batory WYDZIERŻAWIA kopalnie Górnego Śląska Jerzemu Fryderykowi Hohenzollernowi, za wydaje się że astronomiczną sumę 200 000 guldenów.

W czasach opisywanych wyżej, wzorcem srebrnej monety był gulden holenderski z Holandii i Zachodniej Fryzji, zwany też florenem reńskim (The Rhenish gulden (florenus Rheni)). Moneta miała masę 10,61 g o zawartości 91% srebra, czyli było to 9,6551 g czystego srebra.

200 000 x 9,6551 = 1 931 020 g = 1,931 tony srebra. Tak mało? Wydaje się to absolutnie nieprawdopodobne. Jeżeli jednak przyjmiemy, że mówimy o guldenach – talarach – florenach z czasów Fuggera-Thuzo, to sprawa wygląda trochę lepiej.

Wtedy monety typu „joachimsthaller” miały masę od 31.93 g do 29.20 g.

Zakładając średnią masę 30 g, otrzymujemy równowartość 200 tysięcy monet = 6 ton czystego srebra.

Co dalej jest śmieszną wartością. Przypomnę, że „Pokój z Tylży” zobowiązywał Prusy do wypłacenia Francji 100 mln franków = 450 ton srebra. Z uwagi na to, że Prusy nie wywiązywały się ze spłaty, w roku 1810 Prusy proponowały Francji przekazanie jej Śląska jako „cesji” w ramach tej należności.

Czyli, że w roku 1578 „wartość wydzierżawienia Górnego Śląska” wynosiła 6 ton srebra, a w roku 1810 wartość ta wynosiła 450 ton srebra.

A do końca wieku XVIII wartość ta wynosiła dokładnie ZERO, bo opisywane źródła z lat 1873 – 1874 twierdzą że górnictwo i hutnictwo na Górnym Śląsku zaczęło się po zdobyciu Śląska przez Prusy na Austrii, czyli końcem XVIII wieku. Zaś wojny prusko – austriackie toczyły się o Czechy i Dolny Śląsk, w miejscach gdzie 400 lat wcześniej walczyli Husyci. Prusom Górny Śląsk trafił się przypadkiem. Potwierdza to pośrednio Wikipedia.

Przypomnę, że mamy trzy wojny śląskie pomiędzy Prusami i Austrią

I wojna śląska 1740-1742
II wojna śląska 1744-1745
III wojna śląska 1756-1763

Ale ostateczna wojna prusko-austriacka odbywa się pomiędzy 16 czerwca a 23 sierpnia 1866. To właśnie wtedy Austria ostatecznie traci Śląsk Górny i Dolny, a dokładkę czeskie kopalnie srebra.

Zadziwiające, nieprawdaż?

Stefan Batory i jako lennik Konstantynopola zwiększa płaconą przez Polskę kontrybucję na rzecz Konstantynopola do 25 tysięcy florenów. To jakieś 750 kg srebra.

Albo mamy do czynienia z jakimś totalnym oszustwem, albo srebro w czasach Iwana Groźnego i Batorego stało się niezwykle cenne. Albo w roku 1810 srebro stało się bardzo „tanie”.

Przypomnę, że w roku 1412 Krzyżacy wypłacają Polsce i Litwie (a w zasadzie cesarzowi), kwotę równoważną 21 ton czystego srebra – jako „odszkodowanie wojenne za „Bitwę pod Grunwaldem”. Za ok. 7,77 tony tego srebra, cesarz z linii luksemburskiej – w porozumieniu z szarą eminencją Władysławem Opolczykiem – cedują na Polskę i Litwę prawa własności na „klucz spiski”, czyli tereny gdzie około roku 1500 Fugger i Thurzo będą wydobywać miedź i srebro.

W roku 1487 Cesarz – ale nie z linii „luksemburskiej” lecz już „habsburskiej”, otrzymuje pożyczkę od Jakuba Fuggera w wysokości 4,638 tony czystego srebra (4638 kg), w zamian za prawa do kopalni srebra w Tyrolu. A kopalnie te stanowią podstawę finansowania „świętego cesarstwa rzymskiego”.

Dla „porównania cen”. Wikipedia pisze, że Jadwiga Andegaweńska, przyszła królowa Polski, 15 czerwca 1378 została zaręczona z ośmioletnim Wilhelmem z dynastii Habsburgów. Odbyła się nawet ceremonia zaręczyn mających charakter formalnego ślubu pomiędzy dziećmi (sponsalia de futuro). Nie był to jednak kontrakt nierozerwalny. Podpisano zobowiązanie, że strona, która zerwałaby zaręczyny, wypłaci drugiej stronie 200 000 florenów w złocie. Co odpowiadało 6 tonom srebra. Pewnie Jagiełło to zapłacił zdobytym na Krzyżakach srebrem?

A jak „cenna była Maryna Mniszech”?

26 maja 1604 roku Dymitr i Jerzy Mniszech spisali kontrakt, w którym polski szlachcic zapowiedział wydanie córki za Samozwańca, gdyby temu udało się zdobyć tron rosyjski. W zamian wojewoda sandomierski miał uzyskać milion złotych polskich oraz księstwa siewierskie i smoleńskie. Maryna natomiast po ślubie otrzymać miała liczne nadania ziemskie i księstwa pskowskie oraz nowogrodzkie.

1 milion złotych = 3,332 tony srebra

20 września 1608 roku Maryna spotkała się z Łżedymitrem nr 2 w obozie tuszyńskim i publicznie rozpoznała w nim cudownie ocalonego męża. Następnie w obecności bernardyna Antoniego Lubelczyka potajemnie go poślubiła. W zamian za oszustwo Dymitr Samozwaniec II zobowiązał się wypłacić jej ojcu 300 tysięcy rubli i ofiarować 14 miast na pograniczu z Rzecząpospolitą. Carowa odzyskała natomiast szansę powrotu do władzy.

Wikipedia: „Rubel jako jednostka monetarna znany był już od XIII w., początkowo w Nowogrodzie Wielkim, był odpowiednikiem grzywny (nowogrodzkiej) srebra, emitowanym w postaci srebrnych sztabek i odpowiadał 200 diengom. Później pozostał jedynie jako jednostka obrachunkowa, równa nadal 200 diengom, a od 1534 r. 100 kopiejkom. Dopiero Aleksy I Romanow wybił w 1654 r. monetę talarową o wartości rubla. Na stałe jako moneta pojawił się od 1704 r., w wyniku reformy pieniężnej Piotra Wielkiego. Kolejne reformy pieniężne przeprowadzano w latach: 1769, 1839–1843, 1897, 1922–1924, 1947, 1961, 1991, 1993 i 1998.”

Capisco? Fersztejn? Nie mógł Dymitr nr 2 obiecywać pieniędzy jakie wprowadzono do obiegu 46 lat później. Dlatego nie będziemy się zastanawiać ile srebra zawierało w roku 1608, wirtualnych 300 tysięcy rubli z roku 1654 czy roku 1704…

Pozostaje do wyjaśnienia, co w Marynie Mniszech było takiego cennego?

Interesujące informacje na temat rodziny Maryny Mniszech i jej powiązaniach ze srebrem znajdą się w kolejnej opowieści.


Печать Казанского царства из царского титулярника 1672 года.

Wszystkie powyższe informacje mają papiesko-naukowy „imprimatur”, bo pochodzą z niżej linkowanych ewangelii błogosławionej Wikipedii…

https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_IV_Waza
https://pl.wikipedia.org/wiki/Iwan_Bo%C5%82otnikow
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wasyl_III
https://pl.wikipedia.org/wiki/Iwan_III_Srogi
https://pl.wikipedia.org/wiki/Helena_Moskiewska
https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adcy_Polski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zygmunt_III_Waza
https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adcy_Szwecji
https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_III_Waza
https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Batory
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ferdynand_I_Habsburg
https://pl.wikipedia.org/wiki/Maksymilian_II_Habsburg
https://pl.wikipedia.org/wiki/Maksymilian_III_Habsburg
https://pl.wikipedia.org/wiki/Unia_polsko-szwedzka
.https://pl.wikipedia.org/wiki/Unia_polsko-szwedzka#/media/File:Polish-Swedish_union_1592-1599.PNG
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wolna_elekcja
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojna_Rzeczypospolitej_z_Gda%C5%84skiem
https://pl.wikipedia.org/wiki/Anna_Jagiellonka_(1503%E2%80%931547)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Iwan_IV_Gro%C5%BAny
https://pl.wikipedia.org/wiki/Elekcja_1573
https://pl.wikipedia.org/wiki/Maria_Nagoj
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%8F,%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%A4%D1%91%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0
https://pl.wikipedia.org/wiki/Symieon_Biekbu%C5%82atowicz
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B5
https://pl.wikipedia.org/wiki/Dymitr_Iwanowicz_(1582%E2%80%931591)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Dymitr_Samozwaniec_I
https://pl.wikipedia.org/wiki/Dymitr_Samozwaniec_II
https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_IV_Waza
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojna_polsko-rosyjska_(1609%E2%80%931618)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Dymitriady
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wasyl_IV_Szujski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zygmunt_III_Waza
https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_III_Waza
https://pl.wikipedia.org/wiki/Karol_IX_Waza
https://pl.wikipedia.org/wiki/Katarzyna_Jagiellonka
https://pl.wikipedia.org/wiki/Borys_Godunow
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wielka_smuta
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kl%C4%99ska_g%C5%82odu_w_Rosji_(1601%E2%80%931603)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Filaret_(patriarcha_Moskwy)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Kalazinem
https://en.wikipedia.org/wiki/Astrakhan_Khanate
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE
https://cs.wikipedia.org/wiki/Astracha%C5%88sk%C3%BD_chan%C3%A1t
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chanat_Astracha%C5%84ski

https://en.wikipedia.org/wiki/Khanate_of_Kazan
https://en.wikipedia.org/wiki/Zilant
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chanat_Kaza%C5%84ski
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE

https://en.wikipedia.org/wiki/Nogais
From the sixteenth century until their deportation in the mid-nineteenth century the Nogais living along the Black Sea northern coast were divided into the following sub-groups (west to east):

Bucak (Budjak) Nogais inhabited the area from Danube to Dniester.
Cedsan (Yedisan) Nogais inhabited the land from Dniester to Southern Bug.
Camboyluk (Jamboyluk) Nogais inhabited in the lands from Bug to the beginning of Crimean Peninsula.
Cedişkul (Jedishkul) Nogais inhabited the north of Crimean peninsula.
Kuban Nogais inhabited the north of Sea of Azov around Prymorsk (previously Nogaisk).

https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D1%86%D1%8B
https://pl.wikipedia.org/wiki/Nogajowie
https://pl.wikipedia.org/wiki/Orda_Nogajska
https://pl.wikipedia.org/wiki/Nogajskie_ordy_przednie
https://pl.wikipedia.org/wiki/Step_Pontyjski
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0
В 1496 состоялся сибиро-ногайский поход на Казань.
В начале XVI вследствие постоянных междоусобиц в Ногайской орде начался упадок. Власть ханов сильно ослабела.
В 1520 году казахский хан Касым захватывает Сарайчик, столицу Ногайской Орды.
В 1534 году Великим княжеством Московским в Орду направлен послом Данила Губин, который доставил сведения об окрестных землях Ивану Грозному.
В первой половине 1550-х годов в результате трёхлетней засухи и гололедицы зимой, пал весь скот, в среде ногаев началась междоусобная борьба, следом пришла эпидемия чумы, 80 % населения вымерло, и ногаи стали откочёвывать на Северный Кавказ.
В результате начавшейся в орде смуты, а также в связи с присоединением Казанского, Астраханского ханств к Московскому государству, Ногайская Орда стала распадаться на несколько самостоятельных владений.
Так, в 1555 году на Эмбе образовалась отдельная Алтыульская Орда (Алтыулский улус), кочевавшая в междуречье Яика, Эмбы и Сырдарьи.
В 1556 — голод.
В 1557 году бей Ногайской Орды признал себя вассалом Ивана Грозного. В связи с этим, Ногайская Орда разделилась на Большую Ногайскую Орду (Большие Ногаи), оставшуюся в Степном Заволжье, и на не пожелавшую признать московский сюзеренитет Малую Ногайскую Орду (Малые Ногаи, Казыев улус, или Кубанская Орда), откочевавшую под руководством Кази-мирзы на запад в Приазовье[2] и на Кубань.
Однако, дипломат Священной Римской империи Сигизмунд фон Герберштейн на своей карте Московии, опубликованной ещё в 1549 году, помещает ногайских татар (Nagayske Tartare) в низовьях Волги по обеим берегам (см. правый нижний край карты).
В 1577 году столица Орды, Сарайчик, был взят русским войском князя Серебряного. Конец Орде как самостоятельному образованию положили бесконечные внутренние смуты. Трепавлов В. В. выделяет три Смуты и агонию Орды[4]. Естественно, наступившей слабостью государства не преминули воспользоваться соперники Ногайской Орды.
В начале XVII века ногайские кочевья по обоим берегам Яика до Волги заселили калмыки. В 1628−1630 годах калмыки во главе с Хо-Урлюком напали на Большую Ногайскую Орду и заняли междуречье Волги и Яика[5]
В 1634 году калмыки вновь напали на Большую Ногайскую Орду и разгромили её, истребив часть ногаев; оставшиеся были вынуждены перебраться на правобережье Волги и кочевать с Малой Ногайской ордой[2].
В конечном итоге, ногайцы перекочевали на Кавказ
Орда делилась на ряд самоуправляющихся улусов, возглавляемых мурзами. Мурзы подчинялись бию, который правил с помощью нурадина. В XVI веке миграция ногайцев на западный берег Волги привела к выделению из Ногайской Орды Малых Ногаев, впоследствии у западных ногайцев высшим титулом стал титул султана.
Ногайская Орда как независимое государство окончательно сформировалась к 1440-м гг.

https://en.wikipedia.org/wiki/Lesser_Nogai_Horde
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B5_%D0%9D%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D0%B8
Во второй половине XVI и первой половине XVII в. Малые Ногаи, или ногайцы так называемой Малой Ногайской Орды, кочевали в основном в северной части междуречья нижних Волги и Дона, пока около 1640-х гг. не были вытеснены оттуда калмыками за реку Западный Маныч. После этого кочевья ногайцев Малой Орды на юге и юго-западе доходили до низовий Терека и северного берега реки Кубань. Таким образом, начиная c конца первой половины XVII в., Малые Ногаи кочевали по территории юга современной Ростовской области, севера Краснодарского и Ставропольского краев и крайнего запада Калмыкии.
1569 — Малые Ногаи принимают активное участие в турецком походе на Астрахань.

https://en.wikipedia.org/wiki/Tatars_of_Romania
https://en.wikipedia.org/wiki/Crimean%E2%80%93Nogai_raids_into_East_Slavic_lands
https://en.wikipedia.org/wiki/Crimean_Khanate#Little_Tartary

https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%85%C5%BC%C4%99ta_smole%C5%84scy
https://pl.wikipedia.org/wiki/Nowogr%C3%B3d_Siewierski

https://pl.wikipedia.org/wiki/Laszki_Murowane_(rejon_starosamborski)

https://pl.wikipedia.org/wiki/Dymitriady

https://pl.wikipedia.org/wiki/Iwan_Zarucki

https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojna_prusko-austriacka
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojny_%C5%9Bl%C4%85skie
https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstanty_Ostrogski_(hetman)

https://pl.wikipedia.org/wiki/Siewierszczyzna

https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanis%C5%82aw_%C5%BB%C3%B3%C5%82kiewski

https://pl.wikipedia.org/wiki/Herburtowie

https://pl.wikipedia.org/wiki/Bohu%C5%A1ov

https://pl.wikipedia.org/wiki/Andrzej_Tar%C5%82o_(zm.po_1532)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Miko%C5%82aj_Tar%C5%82o
(chor%C4%85%C5%BCy_przemyski)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Tar%C5%82%C3%B3w
https://pl.wikipedia.org/wiki/Jadwiga_Tar%C5%82o
https://pl.wikipedia.org/wiki/Balowie

https://pl.wikipedia.org/wiki/Bardej%C3%B3w

https://pl.wikipedia.org/wiki/Julia_Teresa_Wandalin-Mniszech
https://pl.wikipedia.org/wiki/Franciszek_Ksawery_Krasicki

https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_opolski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Przemys%C5%82_Ottokar_II

https://pl.wikipedia.org/wiki/Krajczy_wielki_koronny
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Sygnatariusze_traktatu_bytomsko-b%C4%99dzi%C5%84skiego_1589
https://pl.wikipedia.org/wiki/Sejm_pacyfikacyjny_(1589)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Zamoyski

https://pl.wikipedia.org/wiki/Samuel_Zborowski

https://pl.wikipedia.org/wiki/Andrzej_Zborowski_(zm._1598)

Herb Sanoka
.https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:POL_Sanok_COA.svg

https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Karnkowski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Statuty_Karnkowskiego

https://pl.wikipedia.org/wiki/Hawry%C5%82o_Ho%C5%82ubek
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Byczyn%C4%85
https://pl.wikipedia.org/wiki/Maksymilian_III_Habsburg

https://pl.wikipedia.org/wiki/Elekcja_1587

https://pl.wikipedia.org/wiki/Traktat_bytomsko-b%C4%99dzi%C5%84ski

https://pl.wikipedia.org/wiki/Klemens_VIII
https://pl.wikipedia.org/wiki/Konklawe_1592
https://pl.wikipedia.org/wiki/Aldobrandini
https://pl.wikipedia.org/wiki/Innocenty_X

https://pl.wikipedia.org/wiki/Elekcja_1587
https://pl.wikipedia.org/wiki/Reinhold_Heidenstein
https://pl.wikipedia.org/wiki/Elekcja_1575

https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Batory

https://pl.wikipedia.org/wiki/Diecezja_inflancka

https://pl.wikipedia.org/wiki/Elekcja_1575

https://pl.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Elektorzy_Maksymiliana_II_Habsburga
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Elektorzy_w%C5%82adc%C3%B3w_Polski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Elektorzy_Zygmunta_I_Starego_(1506)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Zygmunt_I_Stary
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zygmunt_I_Stary
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Elektorzy_w%C5%82adc%C3%B3w_Polski_(geografia)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Elektorzy_w%C5%82adc%C3%B3w_Polski_(chronologia)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Elektorzy_Stefana_Batorego

https://pl.wikipedia.org/wiki/Iure_uxoris

https://pl.wikipedia.org/wiki/Maksymilian_II_Habsburg
https://pl.wikipedia.org/wiki/Sejm_Rzeszy_w_Spirze

https://pl.wikipedia.org/wiki/Anna_Jagiellonka_(1503%E2%80%931547)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Anna_Jagiellonka_(1523%E2%80%931596)

https://pl.wikipedia.org/wiki/Mniszchowie_herbu_w%C5%82asnego

https://pl.wikipedia.org/wiki/Polska_okresu_wolnej_elekcji
https://pl.wikipedia.org/wiki/Henryk_III_Walezy
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wolna_elekcja
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bezkr%C3%B3lewie
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zygmunt_II_August
Sumy zastawione na dobrach królewskich Korony Królestwa Polskiego według województw w 1569 roku (w czerwonych złotych)
.https://pl.wikipedia.org/wiki/Zygmunt_II_August#/media/File:The_sum_pledged_at_the_royal_estates_in_Crown_of_the_Polish_Kingdom_by_province_in_1569_(in_red_zlotys).png
https://pl.wikipedia.org/wiki/Barbara_Woroniecka
https://pl.wikipedia.org/wiki/Barbara_Gizanka


= = = = = = = = = = = = = = = = = =

Do tłumaczenia tekstów można stosować na przykład:
http://free-website-translation.com/

= = = = = = = = = = = = = = = = = =

♫ – OFF TOPIC – SPIS TREŚCI tematów „OT”
https://kodluch.wordpress.com/2018/03/16/%e2%99%ab-off-topic-spis-tresci-tematow-ot/

https://kodluch.wordpress.com/about/

= = = = = = = = = = = = = = = = = =

 

5 uwag do wpisu “♫ – OFF TOPIC – Dymitriada – część 1

  1. Jak Gomółka zapytam:
    kto za tym stoi?
    Komu było i jest potrzebne duraczenie/szczucie nas Polaków i Rosjan? Kto na tym zyskał i nadal zyskuje? Wiem,że dla wielu to nie mieści się w głowie. Jak byłem dzieckiem w szkole zawsze temat Maryny wydawał mi się kompletna bajką.
    Kiedyś w trakcie serialu „Wspaniale stulecie ” usłyszałem o wizycie Anny Jagiellonki na dworze- Roksolany w Stambule i głodzie w Polsce-zapewne na terenach wschodnich dawnej Rzeczpospolitej…

    Polubione przez 5 ludzi

  2. Interesujące…a TO jeszcze nie wszystko, więc po-czekamy Brusku. W zasadzie po przeminięciu dwu-trzech pokoleń można już kręcić faktami niczym ‚cygan Słońcem”.
    Wychodzi na to że musimy spoglądać na to czego nas uczono z „pewną dozą sceptyzmu”,
    co zawsze czynię – niczym „niewierny Tomasz’. :))

    Polubione przez 4 ludzi

Dodaj komentarz

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s